Κυριακή 25 Σεπτεμβρίου 2016

20. Ξεχασμένοι συνθέτες κλασσικής μουσικής - Ρομαντική περίοδος (1800-1900) 2


124. Alexander Borodin (1833-1887)


Ο Αλέξανδρος Μποροντίν ( Alexander Borodin) ήταν Ρώσσος ρομαντικός συνθέτης, γεωργιανής προέλευσης, ήταν επίσης γιατρός και χημικός. Ο Μποροντίν είναι περισσότερος γνωστός για τις συμφωνίες του, τα 2 κουαρτέτα εγχόρδων, το συμφωνικό ποίημα "Στις στέπες της κεντρικής Ασίας" και την όπερα του " Πρίγκηπας Ιγκόρ". Ήταν υπέρμαχος των δικαιωμάτων των γυναικών. Τις 2 πρώτες συμφωνίες του τις παρουσίασε στο κοινό, ενώ την 3η την άφησε ημιτελή λόγω θανάτου του και την ολοκλήρωσε ο Γκλαζούνοφ.  Το ίδιο συναιβει και με την όπερα του " Πρίγκηπας Ιγκόρ" την οποία ολοκλήρωσαν οι Ρίμσκυ-Κόρζακοφ και ο Αλέξανδρος Γκλαζούνοφ. Το γνωστότερο απόσπασμα της όπερας είναι οι Πολοβτσιάνικοι χοροί ( οι Πολοβτσιάνοι ήταν μια  νομαδική φυλή , τουρκικής προέλευσης, οι οποία συνήθως έκανε επιθέσεις στις περιοχές της νότιας Ρωσίας )  που παίζονται αυτοτελώς σε πολλές συναυλίες. Το 1880 συνέθεσε το συμφωνικό του ποίημα " Στις στέπες της κεντρικής Ασίας".



Alexander Borodin - Prince Igor - Polovtsian Dances





Alexander Borodin - Prince Igor - by Yury Lyubimov - music edit by Pavel Karmanov





Alexander Borodin In The Steppes Of Central Asia



125. Paul Hindemith (1895-1963)


Ο Πάουλ Χίντεμιτ ήτα ένας Γερμανός συνθέτης, βιρτουόζος του βιολιού και της βιόλας, δάσκαλος και διευθυντής ορχήστρας. Οι σημαντικότερες συνθέσεις του είναι ο κύκλος τραγουδιών του "Das Marienleben"(1923)  και η όπερα Mathis der Mahler (1938) που βασίζεται πάνω στη ζωή του ζωγράφου  Matthias Grünewald.  Το πιο δημοφιλές όμως έργο του είναι οι " Συμφωνικές μεταμορφώσεις σε ένα θέμα του Καρλ Μαρία φον Βέμπερ"
Ο Χίντεμιτ συγκαταλέγεται μεταξύ των πιο ονομαστών Γερμανών συνθετών του καιρού του.
Ο Χίντεμιτ έγραψε και "χρηστική μουσική" - συνθέσεις που αποσκοπούσαν να έχουν κοινωνική ή και πολιτική επιρροή και μερικές φορές να εκτελούνται από ερασιτέχνες. την ίδέα την επνεύτηκε από τον Μπέρτολτ Βρέχτ. Παράδειγμα αυτού του είδους είναι το έργο Trauermusik ( πένθιμη μουσική) που το συνέθεσε το 1936.





126. Francis Poulenc (1899-1963)


Ο Φρανσίς Ζαν Μαρσέλ Πουλένκ (Francis Poulenc ) ήταν Γάλλος συνθέτης, γνωστός για τη συμμετοχή του στην Ομάδα των Έξι. Έγραψε μουσική για πιάνο, χορωδιακά, μπαλέτα, όπερες και ήταν ένας από τους πρώτους συνθέτες που ευθύνονται για την αναβίωση του τσεμπάλου.

Ο Πουλένκ γεννήθηκε στο Παρίσι,. Η μητέρα του Jenny Royer, ερασιτέχνιδα πιανίστα, του έδωσε τα πρώτα μαθήματα μουσικής και το ταλέντο του για τη σύνθεση δεν άργησε να φανεί. Κατ' απαίτηση του πατέρα του δεν σπούδασε μουσική. Ωστόσο, το 1914 γνωρίζει τον Ricardo Viñes, καταλανό καθηγητή, ο οποίος τον μυεί στη μουσική της εποχής του.
Xάρη στον παιδικό του φίλο Raymonde Linossier ανακαλύπτει τους λογοτεχνικούς και καλλιτεχνικούς κύκλους του Παρισιού. Γνωρίζεται με τον Λουί Αραγκόν, τον Αντρέ Μπρετόν, τον Πωλ Ελυάρ και τον Γκιγιώμ Απολλιναίρ, από τους οποίους επηρεάζεται βαθιά και το 1917 γράφει το πρώτο του έργο, τη "Μαύρη Ραψωδία", για βαρύτονο και οργανικό σύνολο.
Με τη λήξη του πολέμου γνωρίζεται με τον Μανουέλ ντε Φάλια και με τη βοήθεια του Στραβίνσκι εκδίδει τα πρώτα του έργα.
Γράφει κύκλους τραγουδιών σε ποίηση του Απολλιναίρ και του Κοκτώ, οι οποίοι παρουσιάζονται με επιτυχία σε αίθουσες του Παρισιού.
Το 1920 σχηματίζεται η Ομάδα των Έξι, στην οποία γίνεται μέλος· την ομάδα απαρτίζουν και οι Ωρίκ, Χόνεγκερ, Ντάριους Μιγιώ και ο Ταϊγεφέρ και θεωρείται ότι πρεβεύουν ένα είδος αντίδρασης απέναντι στη μουσική του Ρίχαρντ Βάγκνερ και τον Ιμπρεσιονισμό.
Ο Πουλένκ σε όλη τη διάρκεια της ζωής του βιώνει μια εσωτερική πάλη, προσπαθώντας να συμβιβάσει την έλξη του για το ίδιο φύλο και τις επιταγές της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, της οποίας είναι πιστός από μικρή ηλικία. Η αντιδιαστολή ανάμεσα στα δύο είναι κάτι που διαφαίνεται στην εξέλιξη του έργου του, καθώς σταδιακά η μουσική του προσλαμβάνει ένα πιο αυστηρό και θλιμένο ύφος.
Το 1936 σκοτώνεται σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα ο φίλος και συνάδελφος Pierre-Octave Ferroud, γεγονός που τον συντρίβει· το σοκ είναι τόσο μεγάλο που αλλάζει όλο του το είναι και λειτουργεί ως ένα είδος θρησκευτικής αποκάλυψης, και έκτοτε αφιερώνεται αποκλειστικά σχεδόν στη σύνθεση θρησκευτικής μουσικής. Το 1963 πεθαίνει από καρδιακή ανακοπή στο σπίτι του στο Παρίσι.
Ο Φρανσίς Πουλένκ ήταν ίσως ο δημοφιλέστερος από τους συγχρόνους και νεότερούς του συνθέτες. Με τα έργα του εξελίχθηκε και έφθασε στο κορύφωμά της μία κατ' εξοχήν γαλλική μορφή, η "μελωδία".


Francis Poulenc - O Magnum Mysterium


Francis Poulenc - Sonata for Flute & Piano



127. Bela Bartok (1881-1945)


Ο Μπέλα Μπάρτοκ (Béla Viktor János Bartok ) ήταν Ούγγρος συνθέτης και πιανίστας. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους συνθέτες του 20ού αιώνα και, μαζί με τον Φραντς Λιστ, ο μεγαλύτερος Ούγγρος συνθέτης.

Ο Μπάρτοκ γεννήθηκε στις 25 Μαρτίου 1881 στο Nagyszentmiklós, μια μικρή κωμόπολη που ανήκε τότε στην Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία (σήμερα η πόλη ονομάζεται Sînnicolau Mare και ανήκει στη Ρουμανία)
Κατά την περίοδο 1899 - 1903 ο Μπάρτοκ σπουδάζει πιάνο στη Βασιλική Μουσική Ακαδημία της Βουδαπέστης με καθηγητή τον Ίστβαν Τόμαν (István Thomán), μαθητή του Λιστ. 
Το 1903 ο Μπάρτοκ συνέθεσε το πρώτο μεγάλο του έργο, το συμφωνικό ποίημα "Κόσουτ" (Kossuth), για να τιμήσει τον ήρωα της Ουγγρικής Επανάστασης του 1848 Λάγιος Κόσουτ (Lajos Kossuth). Στη ρομαντική περίοδο του συνθέτη εντάσσεται, επίσης, και το κουϊντέττο για πιάνο που συνέθεσε εκείνη την εποχή.
Το 1906 ο Μπάρτοκ αναλαμβάνει καθήκοντα καθηγητή πιάνου στη Βασιλική Ακαδημία της Βουδαπέστης, θέση στην οποία θα παραμείνει ως το 1934. Η θέση αυτή, εκτός από οικονομική αυτοτέλεια, του παρέχει αρκετό ελεύθερο χρόνο για να ασχοληθεί με τη συλλογή λαϊκών τραγουδιών.
Τα περισσότερα από τα τραγούδια  αυτά εκδόθηκαν υπό τον τίτλο "Hungarian Folk Music" (Ουγγρική λαϊκή μουσική), έργο που παραμένει σημείο αναφοράς στο θέμα αυτό.

Το 1911 ο Μπάρτοκ παρουσιάζει την όπερα "Το κάστρο του Κυανοπώγωνα" (Bluebeard's castle) στην οποία είναι εμφανής πλέον η επίδραση του έργου του Ντεμπυσύ "Pelléas et Mélisande" (Πηλέας και Μελισσάνθη).

Το 1926 σηματοδοτεί την περίοδο της συνθετικής του ωριμότητας, καθώς συνθέτει μερικά από τα αριστουργήματά του, χάρη στα οποία έγινε διεθνώς γνωστός: Σονάτα για πιάνο (1926), Κονσέρτο για πιάνο αρ. 1 (1926) (σε αυτό εμφανίζονται ακόμη στοιχεία εξπρεσιονισμού), Cantata profana (1930), Κονσέρτο για πιάνο αρ. 2 (1931), Mikrokosmos (1931-39), Κουαρτέτο εγχόρδων αρ. 5 (1934) κλπ.
Απεβίωσε στις 26 Σεπτεμβρίου 1945 σε ηλικία 64 ετών.








128. Sergei Rachmaninov (1873-1943)


Ο Σεργκέι Βασίλιεβιτς Ραχμάνινοφ ήταν Ρώσος συνθέτης, πιανίστας και διευθυντής ορχήστρας. Θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους πιανίστες του 20ου αιώνα, εξ΄αιτίας των εξαιρετικών τεχνικών δυνατοτήτων του. Υπάρχουν πολλές ηχογραφήσεις με τον ίδιο να εκτελείέργα δικά του αλλά και άλλα σημαντικά έργα του πιανιστικού ρεπερτορίου. Η ποιότητα των συνθέσεων του συχνά αμφισβητήθηκε, παρ΄όλο που η δημοτικότητα του ήταν πολύ μεγάλη. Στα έργα του συμπεριλαμβάνονται μεταξύ άλλων, 4 κοντσέρτα για πιάνο, 3 συμφωνίες, 2 σονάτες για πιάνο και 3 όπερες. Το ύφος των περισσότερων συνθέσεων του είναι το ύφος του ύστερου ρομαντισμού, συγγενικό με τη μουσική του Τσαϊκόφσκι, αλλά διακρίνονται και επιδράσεις από το Σοπέν και τον Λιστ.
Εγκαταστάθηκε στην Αμερική το 1918 και έγινε ένας από τους δημοφιλέστερους και πιο καλοπληρωμένους βιρτουόζους της εποχής τους.

Rachmaninoff: Piano Concerto no.2 op.18 - Anna Fedorova - Complete Live Concert - HD



Sergei Rachmaninoff - Liturgy of St. John Chrysostom Op. 31



129. Mussorgsky (1839-1881)


Ο Μοντέστ Μουσόργκσκι ήταν Ρώσος συνθέτης, μέλος της περίφημης Ομάδας των Πέντε. Υπήρξε ένας από τους καινοτόμους της εθνικής μουσικής της Ρωσίας κατά τη Ρομαντική περίοδο, για την οποία αγωνίστηκε σκληρά, αψηφώντας -αρκετές φορές με εμφατικό τρόπο- τους καθιερωμένους κομφορμισμούς της εποχής του, σχετικά με την έντεχνη Δυτική μουσική.
Τα -σχετικά λιγοστά- έργα του είναι εμπνευσμένα από την ιστορία και τις παραδόσεις της πατρίδας του, γεμάτα δύναμη, εσωτερική νοσταλγία και τρυφερότητα και, αντικατοπτρίζουν την «ψυχή» του μέσου Ρώσου της εποχής.
Τα γνωστότερα έργα του είναι η όπερα Μπορίς Γκοντουνόφ, το έργο για πιάνο Εικόνες από μια Έκθεση και το αριστουργηματικό συμφωνικό ποίημα Νύχτα Στο Φαλακρό Βουνό.
Για πολλά χρόνια, τα έργα του Μουσόργκσκι ήσαν γνωστά από τις μεταγραφές τους από άλλους συνθέτες. Σήμερα καταβάλλεται προσπάθεια να αποδοθεί ο χαρακτήρας τους μέσα από τις πρώτες, «απείραχτες» παρτιτούρες, στην αυθεντική τους μορφή.

(HD) Mussorgsky: Pictures at an Exhibition ~ Orchestrated by Ravel | Mariss Jansons






Mussorgsky:A NIGHT AT THE BARE MOUNTAIN ( Original )



Scene from Mussorgsky -- "Boris Godunov"


130. Antonin Dvorak (1841-1904)


Ο Αντονίν Λέοπολντ Ντβόρζακ (τσέχικα: Antonín Leopold Dvořák, [ˈantɔɲiːn ˈlɛɔpɔld ˈdvɔr̝aːk]  γενν. 8 Σεπτεμβρίου 1841 - θαν. 1 Μαΐου 1904) ήταν Τσέχος συνθέτης της ρομαντικής περιόδου, που χρησιμοποίησε στο έργο του το μουσικό ιδίωμα και τις μελωδίες της Μοραβίας και της γενέτειράς του, Βοημίας. Τα έργα του περιλαμβάνουν όπερες, συμφωνική και χορωδιακή μουσική και μουσική δωματίου. Μερικά από τα γνωστότερα έργα του είναι η Συμφωνία του Νέου Κόσμου, οι Σλαβονικοί Χοροί, το Αμερικάνικο Κουαρτέτο Εγχόρδων και το Κονσέρτο για τσέλο σε Σι ελάσσονα.

Τον χειμώνα και την την άνοιξη του 1893, και ενώ έμενε στην Νέα Υόρκη, ο Ντβόρζακ συνέθεσε την 9η Συμφωνία, «Από τον Νέο Κόσμο».









Opus 46
0:00 No. 1 in C major: Presto (Furiant)
3:38 No. 2 in E minor: Allegretto scherzando (Dumka)
8:21 No. 3 in A-flat major: Poco allegro (Polka)
12:31 No. 4 in F major: Tempo di Minuetto (Sousedská)
20:19 No. 5 in A major: Allegro vivace (Skočná)
23:31 No. 6 in D major: Allegretto scherzando (Sousedská)
28:05 No. 7 in C minor: Allegro assai (Skočná)
31:19 No. 8 in G minor: Presto (Furiant)

Opus 72
34:58 No. 1 (9) in B major: Molto vivace (Odzemek)
38:33 No. 2 (10) in E minor: Allegretto grazioso (Starodávný)
43:42 No. 3 (11) in F major: Allegro (Skočná)
46:51 No. 4 (12) in D-flat major: Allegretto grazioso (Dumka)
51:48 No. 5 (13) in B-flat minor: Poco adagio (Špacírka)
54:08 No. 6 (14) in B-flat major: Moderato, quasi Minuetto (Starodávný -"Ancient"-)
57:43 No. 7 (15) in C major: Allegro vivace (Kolo)
1:00:51 No. 8 (16) in A-flat major: Grazioso e lento, ma non troppo, quasi tempo di Valse (Sousedská)





131. Gabriel Faure (1845-1924)


Ο Γκαμπριέλ Υρμπαίν Φωρέ (γαλλ. Gabriel Urbain Fauré, 12 Μαΐου 1845 – 4 Νοεμβρίου 1924) ήταν Γάλλος συνθέτης, οργανίστας, πιανίστας και δάσκαλος μουσικής της ύστερης Ρομαντικής εποχής. Το έργο του, που περιλαμβάνει την περίφημη Παβάνα και το Ρέκβιεμ, επηρέασε σημαντικά πολλούς συνθέτες του 20ού αιώνα.





1. Introït et Kyrie (D minor) 0:00
2. Offertoire (B minor) 6:24
3. Sanctus (E-flat major) 14:36
4. Pie Jesu (B-flat major) 18:07
5. Agnus Dei et Lux Aeterna (F major) 21:48
6. Libera Me (D minor) 27:55
7. In Paradisum (D major) 32:16


Κυριακή 5 Ιουνίου 2016

Όπερες βασισμένες στην Ελληνο-ρωμαϊκή μυθολογία - 3

1. Αχιλλέας και Πολυξένη, όπερα του Lully / Collasse


Ο Αχιλλέας και η Πολυξένη είναι μια λυρική τραγωδία που περιέχει ένα πρόλογο και πέντε πράξεις και βασίζεται στην Αινειάδα του Βιργιλίου σε λιμπρέτο του Γάλλου Jean Galbert de Campistron. Την εισαγωγή και την  πρώτη πράξη συνέθεσε ο Jean-Baptiste Lully, ο οποίος πέθανε από ένα ατύχημα την στιγμή που διεύθυνε ένα έργο του και δεν μπόρεσε να ολοκληρώσει τη λυρική τραγωδία. Τον πρόλογο και τις υπόλοιπες πράξεις ολοκλήρωσε ο μαθητής του Pascal Collasse.



    Η Πολυξένη  είναι η νεότερη από τις κόρες του Πρίαμου και της Εκάβης. Δεν αναφέρεται στην Ιλιάδα αλλά μόνο στα μεταγενέστερα έπη και σε σχέση πάντα με τον Αχιλλέα.
    Λεγόταν ότι συναντήθηκαν στην πηγή, όπου ο αδελφός της Τρωίλος πήγε να ποτίσει τα άλογά του και η κόρη να πάρει νερό. Εκεί ο Αχιλλέας καταδίωξε και σκότωσε τον νέο και ερωτεύτηκε το κορίτσι, το οποίο όμως κατάφερε να ξεφύγει.
    Άλλη εκδοχή, της ελληνιστικής περιόδου, θέλει την Πολυξένη να συνοδεύει τον πατέρα της Πρίαμο, μαζί με την Ανδρομάχη, στη σκηνή του Αχιλλέα, για να ζητήσουν το πτώμα του Έκτορα και να το θάψουν με τις πρέπουσες τιμές. Αδιάφορος ο Αχιλλέας στις παρακλήσεις της χήρας και του πατέρα, γοητευμένος όμως από τη νέα που προσφέρθηκε να γίνει σκλάβα πλάι του, δέχτηκε να παραδώσει το νεκρό και ά-τιμο σώμα. Μάλιστα, μυθολογείται κάποιες φορές ότι ο Αχιλλέας ήταν έτοιμος να προβεί σε συμφωνία με τον Πρίαμο, να προδώσει το αχαϊκό στρατόπεδο και να επιστρέψει στην πατρίδα του ή να πολεμήσει μαζί τους εναντίον των Ελλήνων, προκειμένου να πάρει την Πολυξένη για γυναίκα του.
    Η συμφωνία θα επικυρωνόταν στον ναό του Θυμβραίου Απόλλωνα, όμως ο Πάρης (ή ο Δηίφοβος), κρυμμένος πίσω από το άγαλμα του θεού, σκότωσε τον γαμπροστολισμένο και άοπλο Αχιλλέα με βέλος ή με μαχαίρι.

    Pascal Collase Achille et Polixene




    2. Ο Ακταίος, ποιμενικό - μουσική τραγωδία με 6 σκηνές που συνέθεσε ο Γάλλος Marc-Antoine Charpentier.

    Ο Ακταίος βασίζεται σε ένα Ελληνικό μύθο. Γράφτηκε για να παιχθεί στο παλάτι-κατοικία της δουκίσης Μαρίας της Λοραίνης. Ο δημιουργός του λιμπρέτου είναι άγνωστος, αλλά η ιδέα βασίζεται σε μια ιστορία από τις "Μεταμορφώσεις" του Οβιδίου *.
    Στην ιστορία αυτή ο κυνηγός Ακταίος τυχαία συνάντησε την θεά Άρτεμη να λούζεται μαζί με τις ακόλουθες της. Προσπάθησε να κρυφτεί, αλλά τον ανακάλυψαν και θυμωμένη η Άρτεμης τον μεταμορφώνει σε ελάφι και τον αναγκάζει να απομακρυνθεί από τα μέρη της.

    Ο Ακταίος (Ακτεύς), κατά τον Παυσανία ήταν ο πρώτος βασιλιάς της Αθήνας. Ήταν ο γιος του Ερυσίχθωνα, πατέρας της Άγραυλου και πεθερός του Κέκροπα, του διαδόχου του στη βασιλεία της πόλης.
    Η παράδοση αναφέρει ότι έδωσε το όνομά του στην περιοχή της Αττικής, πριν ονομαστεί Κεκροπία από τον Κέκροπα. Ο Ακταίος είχε τρεις κόρες τις: Άγραυλο, Έρση και Πάνδροσος, αλλά δεν είχε κανένα γιο. Εν συνεχεία ο Κέκροπας παντρεύτηκε την Άγραυλο και τον διαδέχτηκε στον θρόνο.
    Το αρχικό όνομα της Αθήνας ήταν Ακτή ή Ακτική και το είχε πάρει από τον πρώτο βασιλιά της, Ακταίο.
    Σύμφωνα με τον Απολλόδωρο, ο Κέκροπας ήταν ο πρώτος βασιλιάς της Αττικής και οι τρεις αυτές κόρες ήταν δικές του.


    * Οι Μεταμορφώσεις είναι ποιητικό έργο του Οβιδίου που γράφτηκε μετά το 1 μ.X. σε δεκαπέντε βιβλία και 12.000 εξάμετρους στίχους  (όλα τα υπόλοιπα σωζόμενα ποιήματά του είναι σε ελεγειακό μέτρο).
    Το έργο σώθηκε χάρη σε αντίγραφά του, που ο ποιητής είχε εμπιστευθεί σε φίλους του γιατί όταν οι Μεταμορφώσεις ήταν έτοιμες για δημοσίευση, ο Οβίδιος έριξε το έργο του στις φλόγες και το έκαψε, καθώς ήταν συγκλονισμένος από την απρόοπτη απόφαση του Αυγούστου να τον εξορίσει στους αφιλόξενους Τόμους (σημερινή Κωνστάντζα της Ρουμανίας στην οποία βρίσκεται και άγαλμα του ποιητή, σ΄ ένα από τα ακραία βορειοανατολικά σύνορα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, όπου οι ημιεξελληνισμένοι κάτοικοι απειλούνταν από τις επιδρομές των βάρβαρων λαών.

    Ο Οβίδιος διαλέγει και αφηγείται, συνδυασμένους μεταξύ τους, όλους εκείνους τους μύθους της ελληνικής κυρίως και ρωμαϊκής αρχαιότητας που περιέχουν κάποιο στοιχείο μεταμόρφωσης, δηλαδή μια υπερφυσική μεταβολή της μορφής κάποιου προσώπου ή πράγματος σε κάποια άλλη.



    Actéon de Marc Antoine Charpentier - William Christie y Les Arts Florissants