Τρίτη, 20 Νοεμβρίου 2012

Μπάχ - Οι κοσμικές Καντάτες

1. Η καντάτα του καφέ

Το έργο Schweigt stille, plaudert nicht (Ήσυχα, μην φλυαρείς) (ήτοι Καντάτα του Καφέ) (BWV 211) είναι μία κοσμική καντάτα που συνέθεσε ο Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ μεταξύ των ετών 1732 και 1734. Παρόλο που κατατάσσεται στις καντάτες, είναι μία μίνι κωμική όπερα.
Η Καντάτα του Καφέ σατιρίζει την εξάρτηση από τον καφέ, γεγονός που είχε καταστεί κοινωνικό πρόβλημα στη Λειψία του 18ου αιώνα όπου και το εν λόγω έργο πρωτοπαρουσιάστηκε.
Το λιμπρέτο της καντάτας επιμελήθηκε ο Christian Friedrich Henrici και περιέχει στίχους όπως ο ακόλουθος (ελέυθερη απόδοση): "Αν δεν πιω τον καφέ μου τρεις φορές τη μέρα, θα υποφέρω τόσο και θα συρρικνωθώ ως ένα κομάτι ψητού"—κάτι που μάλλον εκτιμήθηκε ιδιαίτερα από τους ιδιοκτήτες του Zimmerman's Coffee House στη Λειψία, όπου και το Collegium Musicum του Μπαχ (ιδρύθηκε από τον Γκέοργκ Φίλιπ Τέλεμαν το 1702) παρουσίασε για πρώτη φορά τη σύνθεση αυτή.
Καθώς ο Μπαχ δεν συνέθεσε όπερες, η εν λόγω καντάτα γράφτηκε καθαρά και μόνο για να παρουσιάζεται σε διάφορες εκδηλώσεις με την ορχηστρική της μορφή[1]. Ωστόσο σήμερα παρουσιάζεται σκηνικά με κοστούμια εποχής.

Πίνακας περιεχομένων

[Απόκρυψη]

Διανομή [Επεξεργασία]

ΡόλοςΦωνήPremiere Cast, 1734
Αφηγητήςτενόρος
Schlendrian, (κυριολοεκτικά σημαίνει Κολημμένος στη λάσπη)βαρύτονος
Lieschen, κόρη του Schlendrianσοπράνο

Κινήσεις [Επεξεργασία]

ΚίνησηΤίτλοςΧαρακτήρεςΣύνοψη
1Recitativo: Schweigt stilleΑφηγητήςΟ αφηγητής παροτρύνει το κοινό να ησυχάσει και να δώσει προσοχή προτού παρουσιάσει τον Schlendrian και την Lieschen.
2Άρια: Hat man nicht mit seinen KindernSchlendrianΟ Schlendrian τραγουδάει πως η κόρη του αρνείται να τον υπακούσει παρόλο που της έχει πει 1000 φορές.
3Recitativo: Du böses KindSchlendrian και LieschenΟ Schlendrian ζητά ακόμη μια φορά από την κόρη του να σταματήσει να πίνει καφέ, ενώ η Lieschen παροτρύνει τον πατέρα της να ηρεμήσει.
4Aria: Ei! Wie schmeckt der Kaffee süßeLieschenΗ Lieschen τραγουδά ένα ερωτικό τραγούδι στον καφέ της.
5Recitativo: Wenn du mir nicht den Kaffee läßtSchlendrian και LieschenΟ Schlendrian απαιτεί από την κόρη του να σταματήσει να πίνει καφέ, εκβιάζοντάς την ότι δεν θα της δίνει πλέον φαΐ, ή ότι θα της στερεί τα ρούχα της και τις άλλες απολαύσεις της. Η Lieschen ωστόσο δεν φαίνεται να του δίνει σημασία.
6Aria: Mädchen, die von harten SinnenSchlendrianΣε αυτό τον λυρικό μονόλογο, ο Schlendrian προσπαθεί να εντοπίσει το αδύνατο σημείο της κόρης του, προκειμένου να μεταστρέει εντελώς τα ασθήματά της για τον καφέ και να μην ξαναπιεί ποτέ.
7Recitativo: Nun folge, was dein Vater spricht!Schlendrian και LieschenΟ Schlendrian απειλεί την κόρη του ότι δεν θα την αφήσει να παντρευτεί αν αποτύχει να σταματήσει να πίνει καφέ, η Lieschen παροδικά αλλάζει ρότα.
8Aria: Heute noch, lieber VaterLieschenΗ Lieschen ευχαριστεί τον πατέρα της που προσφέρεται να της βρει σύζυγο και ορκίζεται να μην ξαναπιεί καφέ τη στιγμή που θα έχει βρει αγαπημένο
9Recitativo: Nun geht und sucht der alte SchlendrianΑφηγητήςΟ αφηγητής επισημαίνει ότι ενώ ο Schlendrian πηγαίνει να βρει γαμπρό στη κόρη του, αυτή κρυφά λέει στους επίδοξους μνηστήρες της ότι πρέπει να της επιτρέψουν να πίνει καφέ αν θέλουν πράγματι να την παντρευτούν.
10Trio: Die Katze läßt
das
Mausen
nicht
                  ΌλοιΚαι οι τρεις χαρακτήρες τραγουδούν το ηθικό δίδαγμα της ιστορίας ότι "το να πίνει κανείς καφέ είναι φυσιολογικό".

















Bach : Coffee cantata BWV 212 - 26 min.





2. Η καντάτα του χωρικού


'Mer hahn en neue Oberkeet" BWV 212 ( Έχουμε ένα καινούργιο Κυβερνήτη) - Είναι μια κοσμική καντάτα. Έχει χαρακτηρισθεί από τον ίδιο τον Bach ως καντάτα burlesgue, αλλά σήμερα είναι γνωστή ως καντάτα του χωρικού (Peasant cantata). Έχει καταγραφεί ως η τελευταία καντάτα του Bach.
Το λιμπρέτο το έγραψε ο Henrici ( γνωστός ως Picander) για την επέτειο της 30ης Αυγούστου 1742. Την μέρα αυτή ο Άρχοντας της περιοχής Carl Heinrich von Dieskau γιόρταζε τα 36α γενέθλια του και όπως ήταν συνήθειο, μαζί με τα πυροτεχνήματα, δινόντουσαν και φόροι υποτέλειας από τους χωρικούς. Λέγεται ότι ο Picander ζήτησε από τον Bach να επενδύσει την ποίηση του με μουσική.
Το θέμα της καντάτας περιγράφει την διακωμώδηση ενός άγνωστου χωρικού με την συμπεριφορά της γυναίκας ενος χωρικού, της Miele, για την επιδεξιότητα του συλλέκτη των φόρων, ενω εκθειάζει την οικονόμα γυναίκα του Dieskau, καταλήγοντας σε ζητωκραυγές υπέρ του Dieskau.
Πρόσωπα της καντάτας είναι :
Ένας χωρικός (μπάσος), η Mieke (σοπράνο) και τρία έγχορδα (βιολί, βιόλα και μπάσο κοντίνουο, συνοδευόμενα εναλάξ από φλάουτο, κόρνο ή ένα δεύτερο βιολί) .
Σύμφωνα με την μορφή του κειμένου, ο Bach δημιουργεί μια απλή σύνθεση με σύντομες προτάσεις και απλά ακομπανιαμέντα. Επαναλαμβάνει δημοφιλείς λαίκές φόρμες χορού και μελωδιών π.χ. folia.



Bach : Highlights from Peasant cantata - 2 min.


Bach : Peasant cantata, "Mer habn en neue Oberkeet" - 3 min.


Bach : Peasant cantata, "Dein Wechstum Sei Fest" - 5 min.



3. Η καντάτα του κυνηγιού



Was mir behagt, ist nur die nuntre Jagd" BWV 208 (Το πολυαγαπημένο κυνήγι είναι ολόκληρη η επιθυμία της καρδιάς μου) είναι η καντάτα του Bach, γνωστή επίσης ως καντάτα του κυνηγιού. Είναι μια κοσμική καντάτα του Bach που συνέθεσε το 1713 για τα 31α γενέθλια του Δούκα Cristian of Saxe-Weissenfels. Το κείμενο είναι του αυλικού ποιητή Salomon Franck.
Στις επετείους των γενεθλίων δινόντουσαν συνήθως μυθολογικές διαστάσεις με αναφορές στο κυνήγη. Ο Δούκας Christian αναφέρεται 4 φορές στο λιμπρέτο και ταυτίζεται με τον Πάνα. Το κυνήγι ήταν δραστηριότητα αντάξια ενός πρίγκηπα.
Τα πρόσωπα της καντάτας είναι :
Η Άρτερμις (Diana) - σοπράνο, Η Pales - σοπράνο, Ο Ενδυμίων - τενόρος, Ο Πάνας - μπάσος, χορωδία.
Τα όργανα περιλαμβάνουν 2 κόρνα, 2 organs, 2 όμποε, basson, 2 βιολιά, βιόλα, βιολοντσέλο, κοντίνουο.
Το έργο έχει 15 μέρη και διαρκεί περί τα 40 λεπτά της ώρας.


Bach : Jagd cantata, "Was mir behagt, ist nur die muntre Jagd" - 9 min.


Bach : Jagd cantata, "Shafe konnen Sicher Weiden" - 4 min.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου