Μικρά Μαθήματα για ένα Μεγάλο Κόσμο - Επεισόδιο 54

 Σύνδεση με το προηγούμενο 

Τώρα έρχεται αυτή η βιομηχανική επανάσταση που είναι καινούργιο πράγμα και παρουσιάζονται φαινόμενα τα οποία σιγά-σιγά πρέπει να αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα, άρα  έχουν αρχίσει να φαίνονται τα συμπτώματα της υπερβολικής εργασίας, δεν υπήρχε καμία πρόβλεψη, πόσες ώρες εργάζεσαι τη μέρα;   

 

Όταν το πράγμα άρχισε να φαίνεται και να μπαίνουνε σε προβληματισμό, θα σας πω κάτι εντυπωσιακό που δεν το ξέρουμε, η πιο πρωτοπόρα χώρα στην οργάνωση των εργοστασιακών και εργασιακών σχέσεων, δεν το πιστεύει κανείς είναι η Γερμανία, με απόσταση το 1850, ακόμη ο Μαρξ και ο Έγκελς δεν έχουνε γράψει τα μεγάλα τους έργα, το 1850 ο Άλφρεντ Γκρουπ, η μεγαλύτερη ατσαλοβιομηχανία της Ευρώπης, μόνος του θεσπίζει συντάξεις για τους εργαζομένους του και ασφάλιση υγείας για τους εργαζομένους του, πρωτοπόρος, κανείς άλλος δεν το είχε κάνει, ούτε του το ζητήσανε, θεώρησε ότι θα εργάζονται καλύτερα οι εργαζόμενοι στο εργοστάσιο του, εάν αισθάνονται ασφαλής για τα μετά της ζωής του, από σωστή επιχειρηματική αφορμή ξεκίνησε, όχι γιατί λυπήθηκε τους εργάτες, είναι πρωτοπόρος, δεν του το ζήτησε κανείς, ούτε καν είχαν γίνει οι διαδηλώσεις στο Σικάγο, για το οκτάωρο που έγιναν το 1880, το 1850 δεν το είχε φανταστεί κανείς και ο Κρουπ πρωτοπορεί παγκοσμίως. Το ίδιο και ο Μπίσμαρκ το 1880 μόλις έχει ενοποιηθεί η Γερμανία, θεωρεί ότι είναι απαραίτητο για την ενότητα του γερμανικού λαού και εκείνος για πατριωτικούς λόγους, όχι..., να επιβάλει σύστημα κοινωνικής ασφάλισης σε όλες τις εταιρίες, στις εταιρίες, όχι σε όλο το κράτος, σε όλο το κράτος το έκανε ο Μουσολίνι, κοινωνική ασφάλιση για όλους τους πολίτες ενός κράτους, έγινε για πρώτη φορά στην Ιταλία του Μουσολίνι, αλλά για τους εργάτες των εργοστασίων έγινε στη Γερμανία και επίσης στη Γερμανία, πάλι ο Μπίσμαρκ το 1891 αναγκάζει τις βιομηχανίες να συμμετέχουν στις αποφάσεις και εκπρόσωποι των εργαζομένων στις εταιρίες και τα εργοστάσια, μια χώρα που πρωτοπορεί μόλις έχει βγει από το αυγό της, κατά κάποιο τρόπο γιατί έχει ενωθεί, προσέξτε να δείτε τώρα, η Αγγλία είχε μια παράδοση αποκτήσει καλής λειτουργίας του κράτους της, γιατί είχε πρωτοπορήσει, πρόσφατα βρέθηκαν τα αρχεία ενός εργαζομένου της Αγγλίας του 1710 και μελετήθηκαν από ένα ιστορικό, βρήκαν τα αρχεία του, τα προσωπικά του και το ημερολόγιο του, λέγονταν Κόπερφιλντ και αυτός ήτανε ορισμένος, τον είχε ορίσει δηλαδή το αγγλικό κράτος να εποπτεύει στη περιοχή κάποιας βιοτεχνίας, σας τα διαβάζω, ο επόπτης Κάμπεργουεϊτ διάνυσε στη περιοχή Ρίτσμουντ του Γιορσάϊρ (το 1710) τετρακόσια εβδομήντα χιλιόμετρα επιθεωρώντας 263 παρασκευαστήρια τροφίμων, 71 αποστακτήρια ουίσκι, 20 κηροποιεία και μια ζυθοποιία, η δουλειά του ήτανε να ελέγχει την παραγωγή της περιοχής αν είναι σωστά καμωμένη για την υγεία, αυτό που λέμε επόπτες, συνολικά πραγματοποίησε 81 καταμετρήσεις διαφορετικών προϊόντων και έλεγξε το έργο 9 εισπρακτόρων εμμέσων φόρων που εργάζονταν υπό τις εντολές του, διάνυε κατά μέσο όρο 30 χιλιόμετρα ημερησίως, το 1710 με τα πόδια, με τον αραμπά,με το γαϊδούρι, με το άλογο και εργαζόντανε 6 μέρες εβδομαδιαίως, ενώ τις Κυριακές αρχειοθετούσε τις καταμετρήσεις που είχε κάνει και καταλήγει ο μελετητής του εργαζομένου αυτού, τόσο αφοσιωμένος εργαζόμενος, αυτός ο αξιοσημείωτος βαθμός κρατικής εποπτείας σήμερα δεν υπάρχει σε πολλές ακόμα χώρες, το 1710 ένας άνθρωπος έλεγχε, σαν το τρελό από το πρωί μέχρι το βράδι 263 παρασκευαστήρια................κλπ., και τη Κυριακή κάθονταν για να τα καταγράψει, εργατικοί άνθρωποι υπάρχουν πάντα, υπάρχουν και στην χώρα μας.  Προσέξτε να δείτε όμως, όταν άρχισαν αυτά όμως με την βιομηχανική επανάσταση αυτά τα φαινόμενα που αργότερα θα πάρουν διαστάσεις και θα υπάρξουν διεκδικήσεις των εργατών, πριν όμως υπάρξουν, το αγγλικό κοινοβούλιο θέλησε να καταλάβει τι γίνεται ακριβώς στα εργοστάσια διότι άρχισε να φαίνεται ότι οι εργαζόμενοι βρίσκονται σε δεινές καταστάσεις, ότι εργάζονται πάρα πολύ, δεν το είχαν βάλει στο μυαλό τους, φάνηκε το πρόβλημα και το αγγλικό κοινοβούλιο κάλεσε μια εργάτιδα που είχε βλαφθεί από τη δουλειά της στο εργοστάσιο να την ρωτήσουν και φανταστείτε τώρα μια κοπέλα η οποία είναι απέναντι σε λόρδους και αυτή μια φτωχή κοπέλα που δεν είχε μάθει γράμματα και το μόνο που στη ζωή της ήξερε να πηγαίνει και να δουλεύει σε ένα εργοστάσιο, με τι κουράγιο μπήκε σε αυτή τη διαδικασία, ποια είναι η ηλικία σου;  23, που κατοικείς;  στο Λιντς, σε ποια ηλικία έπιασες δουλειά στο εργοστάσιο;  όταν ήμουνα 6 χρονών, σε τίνος το εργοστάσιο εργαζόσουν;  στου κυρίου Μπλέϊκ, τι είδους εργοστάσιο ήτανε αυτό;  κλωστήριο λιναριού ( η βιομηχανική επανάσταση στηρίχτηκε στις υφαντουργίες), ποια ήτανε η δικιά σου δουλειά σε αυτό το εργοστάσιο;  άλλαζα τα μασούρια, ποιες ήταν οι ώρες εργασίας σου σε αυτό το εργοστάσιο;  από τις 5 το πρωί έως τις 9 το βράδι όταν είχε πολύ δουλειά, για πόσο συνολικό διάστημα εργάστηκες με αυτό το εξοντοτικό ωράριο; περίπου ένα χρόνο, ποιες ήταν οι συνήθης ώρες εργασίας όταν δεν είχατε τόσο πολύ δουλειά;  από τις 6 το πρωί μέχρι τις 7 το βράδι, πόσο χρόνο σας έδινε για τα γεύματα σας ;   40 λεπτά το μεσημέρι, είχατε καθόλου χρόνο να φάτε πρωινό ή να πιείτε νερό;    όχι, αυτά τα κάναμε όποτε μπορούσαμε, θεωρείς την μεταφορά των μασουριών κουραστική εργασία;  μάλιστα, εξήγησε μας τι έπρεπε να κάνεις;  όταν τα τελάρα γεμίζουν τα σταματάμε, βγάζουμε τις σαΐτες, μετά τα γεμάτα μασούρια τα πηγαίνουμε στο μαγγάνι, ύστερα βάζουμε τα άδεια και τα τελάρα ξεκινάνε και πάλι, για αυτή τη δουλειά είστε συνέχεια όρθια;  μάλιστα, έχει πολλά τελάρα και πάνε πολύ γρήγορα, η εργασία σου είναι εξοντωτική;  μάλιστα, δεν έχεις καιρό για τίποτα, αν καθυστερούσατε λίγο ή αν αργούσατε, τι σας έκαναν;   μας κτυπούσαν με την λουρίδα, έμενες μακριά από το εργοστάσιο;  μάλιστα δύο μίλια ( σχεδόν 4 χιλιόμετρα), είχες ρολόι ;  όχι, κατά κανόνα έφτανες στην ώρα σου;   μάλιστα, η μητέρα μου ξυπνούσε στις 4 το πρωί, αλλά και στις 2 το πρωί γιατί οι ανθρακωρύχοι πήγαιναν στη δουλειά τους στις 3 ή στις 4 και όταν τους άκουγες να προχωρούν σηκωνόντανε από το κρεβάτι και έβγαινε έξω να τους ρωτήσει τι ώρα είναι και μερικές φορές ήμουν στο εργοστάσιο στις 2 το πρωί και έβρεχε δυνατά και περίμενα μέχρι να ανοίξει το εργοστάσιο, γιατί δεν είχε συναίσθηση, τι ώρα είναι, η σοβαρή παραμόρφωση στο σώμα σου είναι συνέπεια αυτής της εργασίας;   μάλιστα, πότε σου συνέβη;  ήμουν 13 χρονών όταν άρχισε και από τότε χειροτέρευσε, πάνε 5 χρόνια αφ’  ότου πέθανε η μάνα μου που δεν κατάφερε ποτέ να μου πάρει ένα ζευγάρι δεκανίκια για με κρατούν, όταν πέθανε η μητέρα, έπρεπε να τα βγάλω πέρα μόνη μου και τελικά πήρα ένα ζευγάρι, είχες ευθυτενές παράστημα και ήσουν υγιής πριν εργαστείς στο εργοστάσιο;   μάλιστα ήμουν ευθυτενής ως κοριτσάκι, ήσουν ευθυτενής ώσπου να γίνεις 13 χρονών;  μάλιστα, η παραμόρφωση σου σου προκάλεσε πόνο και κούραση;   ναι, δεν μπορώ να περιγράψω το πόνο που με έπιανε κάθε φορά, ξέρεις κανέναν άλλο που η υγεία του έπαθε παρόμοια βλάβη;   μάλιστα, βλάβη αλλά όχι πολλούς ανάπηρους σαν εμένα, είναι συνηθισμένο να έχει κανείς αδύνατους αστραγάλους και στραβά πόδια στη δουλειά αυτή;   μάλιστα, πολύ συνηθισμένο, αυτό προκαλείται από τη δουλειά στο αδράχτι;   μάλιστα, πως ζεις τώρα; στο φτωχοκομείο, 23 ετών και η ζωή της έχει τελειώσει και ακούστε πως λήγει η καταγραφή, δήλωσε τι πιστεύεις για τις συνθήκες που αντιμετώπισες όλο αυτό το διάστημα της εργασίας σου και τι σκεφτόσουν για τις ταλαιπωρίες της;  ( και δεν έχει απάντηση της κοπέλας όπως στα άλλα), αλλά έχει το εξής, η μάρτυς ήτανε πολύ συγκινημένη και δεν μπορούσε να απαντήσει στην ερώτηση. 

Έτσι ξεκινάει αυτή η αλλαγή του κόσμου, όταν γίνονται αλλαγές, άμα γίνει μια νέα αλλαγή στη γη, πάλι θα κάποιο διάστημα μέχρι να ισορροπηθούν τα πράγματα, να καταλάβεις και πάλι θα πρέπει να να να …....., έτσι η Αγγλία τα ζει πρώτη και έχουμε και αυτό στο 19ο αιώνα, έτσι ο 19ος αιώνας μας οδηγεί σε πολλά, αλλά πριν εγκαταλείψουμε τα πράγματα, θέλω να συμμαζέψουμε σημεία τα οποία είπαμε για την άλλη ήπειρο την αμερικάνικη, γιατί όπως ξέρετε κάνουμε συμμαζέματα και το τελευταίο μας θα είναι για την αμερικανική ήπειρο, στην οποία αναφερθήκαμε, λέγαμε για τη περίοδο των εξεγέρσεων, για τις επαναστάσεις τις εθνικές και η Λατινική Αμερική είναι πρωτοπόρα σε αυτή την ιστορία, εκεί έγιναν οι μεγαλύτερες μάχες στο 19ο αιώνα για το εθνικό σκέλος, εναντίον ποιων; των Ισπανών και των Πορτογάλων που ήταν εκεί από το 15ο, 16ο αιώνα. Τι είχανε βρει όταν είχαν έλθει οι Ισπανοί και οι Πορτογάλοι;  αυτοί όταν είχαν φθάσει εκεί το 1500 δεν ήταν οι πρώτοι που κατοίκησαν σε αυτή την ήπειρο, όπως θυμάστε, την ήπειρο την είχαν κατοικήσει γύρω στο 50000 π.Χ. , άτομα που είχαν έλθει από την Ασία και είχαν επεκταθεί σταδιακά με αλλεπάλληλα κύματα στην Ασία, όταν ήλθαν δηλαδή οι Ευρωπαίοι, Ισπανοί και Πορτογάλοι το 1500, βρήκαν εκεί κατοίκους, δεν βρήκαν μια άδεια ήπειρο και μάλιστα δεν ήτανε κάτοικοι λίγοι, διότι σε αυτό το κομμάτι της ηπείρου, δηλαδή στη κεντρική Αμερική που εκεί ήλθανε οι Ισπανοί, είναι πυκνοκατοικημένη, όταν έρχονται, δεν είναι καθόλου αραιοκατοικημένη και εκεί βρίσκουνε δύο πολιτισμούς μεγάλους, οι Ισπανοί όταν είχαν φτάσει, ο ένας πολιτισμός που συνάντησαν είναι ο πολιτισμός των Ατζέκων, οι Ατζέκοι ως πολιτισμός είχαν αναπτυχθεί στη περιοχή του Μεξικού, της Γουατεμάλα, εδώ στη κεντρική Αμερική, όταν λοιπόν ήλθανε οι Ισπανοί βρήκαν εκεί το πολιτισμό των Ατζέκων και στη περιοχή του Περού και στο Ισημερινό, το πολιτισμό των Ίνκας, στην ήπειρο αυτή είχαν αναπτυχθεί διάφοροι πολιτισμοί, ο πιο σημαντικός πολιτισμός που αναπτύχθηκε προκολομβιανά, γιατί η ιστορία της Αμερικής χωρίζεται, όλης της ηπείρου, στην προκολομβιανή περίοδο και στην μετακολομβιανή περίοδο, στη προκολομβιανή περίοδο αναπτύχθηκαν πολλοί πολιτισμοί, γεωργικοί πολιτισμοί, γιατί σε αυτή την ήπειρο είχαν φτάσει στη γεωργία, δεν την μάθανε από τους Ευρωπαίους, στην Αυστραλία μάθανε τη γεωργία από τους Ευρωπαίους, στην νέα Ζηλανδία από τους Ευρωπαίους, εδώ την είχαν φθάσει την γεωργία οι κάτοικοι της Αμερικής, βέβαια σε διάφορες περιοχές είχαν φτάσει στη γεωργία, διότι η Αμερική δεν είναι μια, έχει τα χίλια μύρια πρόσωπα, πρέπει να σας πω, ότι είναι η πιο περίπλοκη ήπειρος όλης της γης, η αμερικανική ήπειρος, είναι η ήπειρος των άκρων, καμία ήπειρος δεν ξεκινάει από το βόρειο πόλο να φτάνει στο νότιο πόλο, γιατί η αμερικανική ήπειρος είναι μακρόστενη, επομένως σε αυτή της την μακροστενάδα έχει όλα τα κλίματα, από το βόρειο πόλο μέχρι το νότιο και μέσα σε αυτή την ήπειρο σήμερα, είναι η πιο πλήρης χώρα στο κόσμο που είναι οι ΗΠΑ, θεωρείται η πιο τέλεια χώρα στο κόσμο και η πιο όμορφη, διότι δεν υπάρχει άλλη χώρα στη γη η οποία να έχει όλα τα κλίματα, οι ΗΠΑ έχουν την Αλάσκα που σε φτάνει στο βόρειο πόλο και στη Φλόριντα έχουνε κροκοδείλους, δηλαδή από το πιο κρύο σημείο μέχρι το τροπικό, δεν υπάρχει τίποτα που να λείπει σε αυτή τη χώρα, δάση, ποτάμια, πεδιάδες, έρημοι, τα πάντα, είναι η πιο πλήρης χώρα στο κόσμο, γιατί είναι μεγάλη, αλλά κυρίως γιατί έρχεται μακρόστενα, έρχεται από βορά προς νότο, ενώ η Ρωσία που είναι και αυτή τεράστια, επεκτείνεται περίπου στην ίδια ζώνη, γεωγραφικά, για αυτό δεν έχει αυτή την ποικιλία, θέλω να πω, σε αυτή την ήπειρο τώρα, μιλάμε για την ήπειρο την αμερικανική, είναι η ήπειρος της   , γιατί εκεί υπάρχει η πιο ψηλή οροσειρά του κόσμου που είναι οι Άνδεις, προσέξτε τα Ιμαλάια έχουνε τις πιο ψηλές κορυφές του κόσμου, αλλά οι Άνδεις είναι τεράστιες στην έκταση τους και έχουν τόσες πολλές κορυφές 6-6,5 χιλιάδες μέτρα που αναλογικά είναι πιο ψηλές και οι Άνδεις επεκτείνονται σε όλο το μήκος των δυτικών ακτών της νότιας Αμερικής σαν ένα τεράστιο τείχος, δηλαδή κόβουνε του Ειρηνικού, τον αέρα, την υγρασία κτλ., σαν ένα τεράστιο τείχος, για αυτό από τις Άνδεις και ανατολικά συμβαίνουν παράξενα πράγματα, πρώτον από τις Άνδεις πηγάζουν τα άπειρα νερά των μεγαλύτερων ποταμών σε νερά του κόσμου, με κυρίαρχο τον  Αμαζόνιο φυσικά και στον Αμαζόνιο βρίσκεται η μεγαλύτερη ζούγκλα στη γη και σε ελάχιστη απόσταση από τον Αμαζόνιο βρίσκεται η πιο άνυδρη έρημος στο κόσμο που βρίσκεται στη Χιλή και λέγεται, είναι η έρημος Ατακάμα, να σκεφτείτε στη Σαχάρα βρέχει μια φορά στα 7-9 χρόνια και στην Ατακάμα μια φορά στα 120 χρόνια, η πιο άνυδρη έρημος στο κόσμο, δίπλα στη κόλαση του νερού, λίγο παρά πέρα είναι ο Αμαζόνιος με τη κόλαση του νερού, δεν ξέρεις τι να κάνεις από το πολύ νερό, δηλαδή αυτά τα έχει αυτή η ήπειρος και ως φύση και βέβαια θα ξέρετε, ότι οι Άνδεις στην πραγματικότητα συνεχίζονται ως Βραχώδη όρη κατά κάποιο τρόπο, πάλι εδώ στη δυτική πλευρά και κορυφώνονται στην Αλάσκα στο πιο ψηλό βουνό της βόρειας Αμερικής που λέγεται, όρος Ντινάϊ ή αλλιώς Μακ Κίνλεϊ, σε αυτή λοιπόν την ήπειρο  ήλθαν οι Ευρωπαίοι, στο κέντρο και στο νότο Ισπανοί και Πορτογάλοι και στο βόρειο Άγγλοι και Γάλλοι και Ολλανδοί, αλλά κυρίως Άγγλοι, πρώτοι ήλθαν οι Ισπανοί, τι συνάντησαν τρεις πολιτισμούς, δύο πολιτισμούς τους εξής 102, γιατί υπήρχαν και ένα σωρό άλλοι, αλλά λέμε για τους μεγάλους πολιτισμούς που είναι οι Αζτέκοι και οι Ίνκας, αυτοί ήταν γεωργικοί πολιτισμοί, στην ήπειρο αυτή, είχαν φτάσει στη γεωργία υπολογίζεται γύρω στο 2000-2500 π.Χ., δηλαδή όταν ήλθαν οι Ευρωπαίοι, ήτανε 4000 χρόνια ήδη γεωργοί, όμως το πρόβλημα αυτών των ανθρώπων σε αυτή την ήπειρο ήτανε ότι δεν είχανε σκληρά μέταλλα, δεν είχαν παρά χρυσό και άργυρο και εξ’ αυτού τώρα έχουνε, γιατί βρέθηκαν σε μεγάλο βάθος, τότε δεν είχαν βρεθεί σε μεγάλο βάθος τα άλλα μέταλλα και έτσι αυτό που είχανε, ήτανε ο χρυσός και ο άργυρος και για αυτό κακό του κεφαλιού τους, γιατί ήλθανε οι Ισπανοί και οι Πορτογάλοι, είδανε ότι ο χρυσός και ο άργυρος είναι καθημερινότητα, τα μάτια τους γίνανε σαν του σκρουτζ, αποτέλεσμα το κεφάλι τους οι καψεροί οι ντόπιοι, οι άλλοι έπεσαν επάνω σαν τους γύπες με αυτή την ιστορία. 

Επειδή δεν είχαν σκληρά μέταλλα χρησιμοποιούσαν μόνο πέτρες ή σκληρυσμένα ξύλα, δηλαδή με φωτιά σκληραίνανε το ξύλο και με αυτό κάνανε τρύπα στο έδαφος, για αυτό η γεωργία τους στηριζόντανε τρύπα-σπόρος, τρύπα-σπόρος, δεν κάνανε αυτή τη κίνηση του γεωργού όταν σπέρνει που έχουμε εμείς στα δικά μας μέρη, εκεί έκαναν μια τρύπα, βάζανε σπόρο, τρύπα, σπόρο, τρύπα, σπόρο, γιατί δεν είχαν αλέτρι, δεν μπορούσανε να οργώσουν και επί πλέον δεν είχανε και ζώα να ζέψουν πάνω στο αλέτρι, γιατί πριν από τους Ευρωπαίους, η ήπειρος αυτή δεν γνώριζε ούτε τα άλογα, ούτε τα γαϊδουριά, ούτε τα μουλάρια, ούτε τα βόδια, τα μόνα ζώα που υπήρχαν ήτανε τα Λάμα τα οποία τα καψερά δεν είναι ούτε να τα φορτώσεις, ούτε να τα ζέψεις, άρα σε αυτή την ήπειρο, όλα γινόντανε με το ανθρώπινο χέρι, όλες οι κατασκευές και χωρίς σκληρά μέταλλα, παρ’ όλα αυτά οι πολιτισμοί που βρήκανε οι Ευρωπαίοι εδώ πέρα ήτανε σπουδαίοι πολιτισμοί με μεγάλα κτίσματα, με ναούς, με παλάτια, κανάλια γιατί ήτανε γεωργοί και για να έχουν γεωργία, επειδή σε αρκετά σημεία είναι ορεινότατες περιοχές η γεωργία τους γινόντανε σε πεζούλες, δηλαδή σκάβανε, οριζοντιώνανε της πλαγιές και εκεί φύτευαν και κανάλι για να έρχεται το νερό, δηλαδή και τεχνικά έργα κτλ., πρέπει να σας πω, το σημαντικότερο τεχνικό έργο έγινε πριν από τους Ευρωπαίους, στην προκολομβιανή Αμερική ολόκληρη είναι το μονοπάτι των Ίνκας, οι Ίνκας σας θυμίζω, είναι στη νότια Αμερική, περίπου στο Περού, στη Κολομβία, στον Ισημερινό, οι Ίνκας λοιπόν είχαν δημιουργήσει αυτό που λέγεται μονοπάτι των Ίνκας, ένα μονοπάτι το οποίο συνολικά είναι γύρω στα 20000 χιλιόμετρα με τις διάφορες του προεκτάσεις στο τάδε χωριό, στη τάδε πόλη, πάνω στις Άνδεις, δηλαδή σε ένα από τα δυσκολότερα σημεία της γης, υψώματα, γκρεμνοί, βράχια κτλ., είναι καλντερίμι στην ουσία, είναι ένα μεγάλο καλντερίμι το οποίο κάθε τόσο κόβεται από γκρεμούς, 2 και 3 χιλιάδες μέτρα που οι Ίνκας για να τους γεφυρώσουν δημιούργησαν γέφυρες με σχοινί, αυτό το έργο λοιπόν δείχνει ότι αυτή η ήπειρος με μόνο το ανθρώπινο χέρι και χωρίς σκληρά εργαλεία να πελεκίσεις τόσα εκατομμύρια πέτρες και να τις βάλεις εκεί για να γίνει μονοπάτι.  

Πριν από την ζώνη των Αζτέκων και των Ίνκας, οι Ευρωπαίοι αυτό δεν το συνάντησαν, συνάντησαν τα υπολείμματα του, είχε αναπτυχθεί στην περιοχή που βρήκανε το πολιτισμό των Αζτέκων, δηλαδή στη περιοχή του Μεξικού, εκεί πριν είχε αναπτυχθεί ένας μεγαλύτερος πολιτισμός της προκολομβιανής Αμερικής που είναι ο πολιτισμός των Μάγιας, δηλαδή άνθρωποι που προσδιορίζεται μέχρι σήμερα ως Μάγιας, υπάρχουν, όμως ο πολιτισμός των Μάγιας είχε εκλείψει περίπου το 900 μ.Χ., δηλαδή 600 χρόνια πριν έλθουν οι Ευρωπαίοι και δεν έχουνε καταλάβει, πως χάθηκε, αυτός ο καταπληκτικός πολιτισμός ο οποίος είναι ο μόνος που έχει φτάσει στη γραφή, οι Μάγιας έγραφαν, έγραφαν πολλά, έχουμε διαβάσει την γραφή τους, δυστυχώς όμως ήτανε 2-3 στελέχη των Ισπανών οι οποίοι το είχαν βάλει στόχο τους να καταστρέψουν όλα τα αντικείμενα των ντόπιων και ανάμεσα σε αυτά, το ξέρουμε, καταστράφηκαν χιλιάδες κείμενα των Μάγιας, έτσι ‘έχουνε σωθεί λίγα κείμενα των Μάγιας, μπορεί να διαβαστεί γιατί είναι εικονογραφική η γραφή και ξέρουμε από αυτά τα κείμενα αρκετά, για ένα πολιτισμό που είχε τεράστιες επιδόσεις, απίθανες επιδόσεις στα μαθηματικά, οι Μάγιας έφτασαν στην έννοια του μηδενός που ελάχιστοι πολιτισμοί έφτασαν στη έννοια του μηδενός και είχανε μετρήσει τις ημέρες του χρόνου σε 365 και ¼ της ημέρας, επίσης προέβλεπαν με ακρίβεια όλες τις αστρονομικές εξελίξεις και κατέγραφαν τα φαινόμενα, θα γίνει έκλειψη σε 5 μέρες και 432 λεπτά, με ακρίβεια. Ήτανε επίσης κατασκευαστές, τεχνίτες κτλ.  

Τώρα και οι Αζτέκοι και οι Μάγιας και οι Ίνκας όπως και όλοι οι λαοί αυτής της ηπείρου, από το κέντρο προς το νότο, η ήπειρος αυτή έχει άλλη ιστορία στο βορά,  είχανε ένα χαρακτηριστικό που το λέμε μέχρι σήμερα και ανατριχιάζουμε και το χρησιμοποίησαν σαν άλλοθι και οι Ισπανοί για τα εγκλήματα που έκαναν στην ήπειρο αυτή, δηλαδή η θρησκεία αυτών των ανθρώπων ήτανε η λατρεία του ήλιου και για να ανατείλει ο ήλιος, έπρεπε οπωσδήποτε να ξεριζώνεις κάθε μέρα την καρδιά ενός ανθρώπου, ενόσω ήταν ζωντανός για να δείχνεις στον ήλιο την καρδιά να πάλλεται και έτσι εξασφάλιζες ότι την άλλη μέρα θα ανατείλει ο ήλιος και αυτή η ιστορία των τρομερών ανθρωποθυσιών, εδώ σε αυτή τη ζώνη, είναι η πιο ανθρωποθυσιαστική ζώνη  της ανθρώπινης ιστορίας και η πιο ανθρωποφαγική και οι Ισπανοί όταν βρέθηκαν εκεί παρατήρησαν αμέσως αυτές τις τελετές, έχανες το νου σου από αυτό που έβλεπες, ήτανε μια ολόκληρη ιεροτελεστία και θα σας εξηγήσω πως γινόντανε και το όταν το έκανε εδώ, το έκανε και ο παρακάτω........δεν ήτανε ένας σε όλη την ήπειρο, αφήστε δε που οι μεγάλοι πολιτισμοί επειδή ήθελαν πολύ να ευχαριστήσουν τον ήλιο, ταυτοχρόνως μπορούσαν να βγάζουν και να επιδεικνύουν προς αυτόν 10, 80, 100 καρδιές, σας το λέω αυτό, γιατί αυτή η ιστορία έπαιξε ρόλο στη μεγάλη ευκολία με την οποία οι κονκισταντόρες κατέκτησαν την ήπειρο αυτή, 500 άνθρωποι την κατέκτησαν, ήταν άλφα, ότι είχαν σίδερο, δύο, διότι είχαν όπλα, τρίτον είχαν άλογα που οι άλλοι δεν είχανε, τέταρτο όμως καθώς ήρθανε οι άνθρωποι αυτοί, βρήκανε τους Ίνκας, βρήκανε τους Αζτέκους και ταυτοχρόνως δεκάδες λαών πολύ πιο αδύναμους από αυτούς στους οποίους οι Ίνκας και οι Αζτέκοι έκαναν επιθέσεις για να πιάνουν αιχμαλώτους για να τους ξεριζώνουν την καρδιά, οπότε όταν έφθασαν οι κονκισταντόρες, δεκάδες άλλος λαός συνετάγεισαν μαζί τους εναντίον των Ίνκας και των Αζτέκων, δηλαδή έπαιξε ρόλο αυτή η ιστορία, θα έχετε δει τους ναούς αυτών που είναι πυραμίδες, είναι πυραμίδες πέτρινες οι οποίες έχουν γύρω-γύρω σκαλιά και ψηλά έχουνε το βωμό, εκεί πάνω στο βωμό, εκεί ψηλά γίνονταν οι ανθρωποθυσίες και προσέξτε να δείτε, τώρα έχω να σας πω και ένα μυστικό, διότι αυτά τα σκαλοπάτια είναι 365 όσες ημέρες του χρόνου, αν τα δείτε στο μπροστινό μέρος, δεν είναι σκαλοπάτια για να ανεβαίνεις, γιατί είναι αρκετά ψηλά και είναι ρηχά, δηλαδή δεν πατάει το πόδι καλά, τα σκαλοπάτια για να ανεβαίνεις είναι από την πίσω πλευρά και είναι σκαλοπάτια για να ανεβαίνεις, αυτά τα σκαλοπάτια που βλέπουμε ολόγυρα, είναι για να ρίχνει ο θύτης μόλις έχει βγάλει τη καρδιά, σπρώχνει τη σωρό και αυτή πέφτει σκαλοπάτι-σκαλοπάτι και είναι ρηχό το σκαλοπάτι να μη σκαλώνει η σωρός, να πέφτει στο επόμενο, να πέφτει στο επόμενο.... και έτσι όταν έφτανε κάτω που θα το παραλάμβανε αμέσως αυτός που θα το έτρωγε εκείνο το βράδι, ήτανε και μαλακωμένος, επομένως έχουμε αυτή την ιστορία, προσέξτε να δείτε τώρα, αυτά συμβαίνουν στην κεντρική και νότια Αμερική, από το Μεξικό και πάνω έχουμε άλλη ιστορία, διότι εκεί αλλάζει και η φύση, αυτά που λέμε τώρα ισχύουν για τους πολιτισμούς, διότι μέσα στον Αμαζόνιο, μέσα στα ψηλά των Άνδεων ήταν ένα σωρό φυλές που ζούσε η κάθε μια μόνη της, τώρα από το Μεξικό και πάνω η εξέλιξη ήτανε άλλη, η ζώνη της γεωργίας σταματάει κάπου εδώ, δηλαδή αυτό που είναι σήμερα νότιες αμερικανικές πολιτείες, από εκεί και πάνω παύει  η γεωργία, δηλαδή οι  Άγγλοι όταν ήλθαν σε κάποιες περιοχές βρήκαν ντόπιους γεωργούς, όταν είχαν φτάσει σε βορειότερα σημεία δεν βρήκαν παρά δάση και κυνηγούς και όσο προχωρούσανε εσωτερικότερα περισσότερους κυνηγούς που ζούσανε μόνο με το κυνήγι, οι Ινδιάνοι των παιδικών αναγνωσμάτων, είναι μόνο κυνηγοί, δεν έχουν μπει στην γεωργική επανάσταση, οι Άγγλοι ήλθανε εκεί και βρήκανε κυνηγούς, τώρα εκτός από ζώνες που ήτανε κάποιοι γεωργοί, αλλά κατά κύριο λόγο κυνηγούς, είχανε το κοκαλάκι αυτοί οι τύποι οι Άγγλοι που ήλθανε ήτανε αραιοκατοικημένες περιοχές, έτσι δεν χρειάστηκε να σκοτώσουν και πολύ, δεύτερο οι άνθρωποί εκεί βρίσκονταν πάρα πολύ πίσω πολιτισμικά, δηλαδή στη φάση του κυνηγού, προγεωργική φάση, ζούσαν κατά κύριο λόγο με ένα ζώο, ένα ζώο ήταν ο θησαυρός τους, ο αμερικανικός βούβαλος, ο αμερικανικός βούβαλος δεν ζει στα δάση, διότι εδώ βρήκαν και πολλά δάση, αλλά όσο οι Άγγλοι προχώρησαν, διότι πήγαιναν δυτικά, οι πρώτες τους εγκαταστάσεις είναι κατά μήκος των ανατολικών ακτών, σας θυμίζω, ότι δεν ξέρουν τι γίνεται, δεν ξέρουνε το χάρτη, δεν έχουνε  ιδέα τι είναι, άρα λίγο-λίγο-λίγο προχωρούν και πιο δυτικά και πιο δυτικά.....τους πήρε αιώνα για να φθάσουν στην άλλη άκρη, γιατί ήταν τεράστια χώρα, δεν είχαν συλλάβει πόσο μεγάλη είναι αυτή η χώρα και φτάσανε στον Ειρηνικό, στη διαδρομή τους αυτή αφού περάσανε τις ζώνες των δασών μετά βρεθήκανε σε τεράστιες ζώνες οι οποίες ήταν στέπα, χωρίς βλάστηση και χορτάρι, μόνο αυτό, έμειναν άναυδη, γιατί προχωρούμε, προχωρούμε δεκαετίες, γιατί μιλάμε για αποστάσεις και ακόμα είναι έτσι η γη και εκείνο που κατάλαβαν είναι ότι αυτή η γη είναι γονιμότατη δεν είναι στη στέπα η γη, είναι άγονη, εδώ αν την πιάσεις είναι γονιμότατη και κατάλαβαν γιατί εδώ ο άρχοντας ήτανε ο αμερικανικός βούβαλος, εκατομμύρια, ήταν το χαρακτηριστικό ζώο της βόρειας Αμερικής, αυτό είναι ένα τεράστιο ζώο, ογκώδες το οποίο τρώει τα πάντα και προσέξτε να δείτε τώρα, στο 19ο αιώνα που πια το κό-γουεστ είχε ωριμάσει και είχαν οι άποικοι προχωρήσει και προχωρήσει και είχαν καταλάβει ότι αυτές οι εκτάσεις, Νεπράσκα κτλ., ήταν γονιμότατη γη, το πρώτο που θα σκεφτόντανε κάποιος είναι, να καθίσω εδώ να κάνω το χωράφι μου, εκεί δεν υπήρχε ιδιοκτησία σε αυτή τη γη και ήταν και γόνιμη, οπότε ο καθένας έπαιρνε όση γη θέλεις, υπάρχει ένα ανέκδοτο, ένας Έλληνας ο μπάρμπα-Γιάννης ας πούμε φιλοξενεί ένα Αμερικανό γεωργός που εκεί όμως η γη είναι τεράστια, γιατί έτσι έγινε, τότε που ήλθαν οι άποικοι δεν υπήρχε περιορισμός στη γη, όσο ήθελες έπαιρνες, συναντά το κυρ Γιώργη ένα χωρικό εδώ πέρα στη Βοιωτία ας πούμε και τον ρωτάει ο Αμερικανός ευγενικά, μπάρμπα Γιώργη ποιο είναι το χωράφι σου;   να από εδώ μέχρι εκεί, το δικό σου το χωράφι;  ρωτάει τον Αμερικανό, να σου πω λέει, ξυπνάω το πρωί, παίρνω το πρωινό μου, μετά ανεβαίνω στο αυτοκίνητο μου, πηγαίνω, πηγαίνω...το μεσημέρι κάνω μια στάση να φάω κάτι τις, πηγαίνω, πηγαίνω και κάπως αργά το απόγευμα έχω φτάσει στη άλλη άκρη του χωραφιού, ο μπάρμπα Γιώργης σύξυλος, το κοιτάει και ξαφνικά λάμπουν τα μάτια του, το κτυπάει στη πλάτη και λέει, ε ε ε! Είχα και εγώ κάποτε ένα αυτοκίνητο σαν αυτό που μου περιγράφεις.....  Αυτοί που είχαν τα μεγάλα κτήματα ήταν καθημερινοί άνθρωποι, ήταν έτοιμοι να εργαστούν σκληρά, προτεσταντικά, όμως ότι και να κάνανε, αυτά τα ζώα τους τα τρώγανε όλα, δεν υπήρχε δε περίπτωση να περιφράξεις το κτήμα σου γιατί όταν έρχονταν το κοπάδι των βισώνων τα έκανε όλα βίδες, δεν υπήρχε περίπτωση, επομένως σε αυτές τις τεράστιες εκτάσεις η γεωργία δεν μπορούσε να αναπτυχθεί, δεύτερον στη δεκαετία του 1860 που αυτό το πρόβλημα ήτανε σοβαρό διότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ήθελαν να αξιοποιήσουν αυτά τα εδάφη και να τα κάνουν γόνιμα, είναι τα πιο παραγωγικά εδάφη στο κόσμο αυτά τώρα, γιατί ήτανε όχι απλώς εύφορα, αλλά από το κόπρισμα τόσων χιλιετιών από τους βουβάλους ήτανε πολύ γόνιμα, το άλλο λοιπόν ήτανε, ένα δεν μπορούσανε να τα αναπτύξουνε οικονομικά, να αξιοποιήσουν αυτά τα χιλιάδες, εκατομμύρια στρέμματα, δεύτερον στη δεκαετία του 1860 δημιουργήθηκε το μεγάλο δίκτυο των αμερικανικών σιδηροδρόμων, οι ΗΠΑ έχουν το μεγαλύτερο σιδηροδρομικό δίκτυο στη γη, με απόσταση απέραντη από τη δεύτερη χώρα, το μεγαλύτερο οδικό δίκτυο στη γη, με απόσταση απίθανη από τη δεύτερη μεγαλύτερη χώρα, έχουν τα περισσότερα αεροδρόμια στο κόσμο 13,5 χιλιάδες αεροδρόμια και η δεύτερη χώρα έχει 6000, είναι απίθανα τα μεγέθη την ΗΠΑ, εκείνη την εποχή οι ΗΠΑ ήταν στην άνοδό τους, στο κτίσιμο τους και δημιουργούσαν αυτό το καταπληκτικό δίκτυο το οποίο βέβαια πήγαινε από τον Ατλαντικό στον Ειρηνικό, άρα διέσχιζε αυτή τη τρομερή ζώνη των στεπών ας πούμε, αλλά αφού τέλειωσε αυτό το έργο για το οποίο δαπανήθηκαν πάρα πολλά χρήματα, έρχονταν το τρένο και έβλεπε μπροστά του να περνάει ένα κοπάδι βούβαλοι, έσβηνε τη μηχανή ο μηχανοδηγός, περίμενε μια ώρα, δύο ώρες , μισή μέρα, μια μέρα, δεν ήταν δυνατόν να τα διαπεράσεις αυτά τα ζώα, αυτά θα σου καβαλούσαν το τρένο, οπότε αφού τα είδαν τα πράγματα, έτσι και αλλιώς και αλλιώτικα, ο επόμενος εθνικός στόχος ήτανε η εξολόθρευση του αμερικανικού βούβαλου, οπού δόθηκαν και προνόμια και κίνητρα να σκοτώσουν όσους πιο πολλούς βουβάλους μπορείς, έτσι στη δεκαετία του 1870, 1880, εκατομμύρια βούβαλοι εξολοθρεύτικαν μέχρις ενός, να σκεφτείτε σήμερα στις ΗΠΑ έχουν φέρει βουβάλους για να τους ζευγαρώσουνε για να τους ξανά ρίξουνε σε κάποια σημεία, διότι θεωρήθηκε ότι είναι βαρύ, αυτή η χώρα να μην έχει το χαρακτηριστικό της ζώο. 

Έχουνε κάνει την επανάσταση τους εναντίον των Άγγλων το 1783 έχει ολοκληρωθεί στο 18ο αιώνα, μετά στο 19ο αιώνα γίνονται μεγαλύτερες και μεγαλύτερες, αγοράζοντας και νικώντας, αγόρασαν την Αλάσκα το 1867 από τους Ρώσους, αγόρασαν την Λουιζιάνα το 1803 από τους Γάλλους, τη Φλόριντα από τους Ισπανούς και κατέκτησαν το 40% του εδάφους του Μεξικού, αποκτώντας τις νοτιότερες πολιτείες, επίσης το 19ο αιώνα το 1898 ότι πολέμησαν με την Ισπανία, στο ισπανοαμερικανικό πόλεμο, νίκησαν την Ισπανία και έτσι πήραν από την Ισπανία διάφορα νησιά που είχε η Ισπανία μέσα στον Ειρηνικό, το Πουέρτο Ρίκο, τις Φιλιππίνες στη ανατολική Ασία το 1898,επειδή γίνονται αμερικανικές το 1898, οι ΗΠΑ μπαίνουν στη ζωή αυτής της περιοχής και έτσι όταν γίνεται η εξέγερση των Μπούξερς το 1898-99-1900 στη Κίνα στη κατάπνιξει της εξέγερσης των Μπούξερς, ήταν κυρίως Άγγλοι και Γάλλοι, αλλά και Αμερικανοί και Γερμανοί και οι οι Ρώσοι, όλοι όσοι είχανε βάλει πόδι σε διάφορες περιοχές της Κίνας και ανάμεσα τους είναι και οι Αμερικανοί, άρα έχουν έλθει εδώ σε αυτή την περιοχή, για αυτό και στο 2ο παγκόσμιο πόλεμο θα δώσουνε αυτοί τις μεγάλες μάχες στο Ειρηνικό, θα γίνει 50 χρόνια μετά από αυτό που είπαμε, το 1898-99 που λέμε ότι αποκτούν τις Φιλιππίνες, ήδη είναι η πιο παραγωγική οικονομία του κόσμου, δηλαδή ο ίδιος εργαζόμενος στις ΗΠΑ για το ίδιο αντικείμενο που παράγει, το παράγει σε λιγότερο χρόνο και άρα με καλύτερο κόστος, επομένως οι ΗΠΑ ήδη δείχνουν τι μέλλει να είναι στο τέλος του 19ου αιώνα που τώρα περιγράφουμε οι ΗΠΑ δεν ήταν σε θέση να καλύψουν με αντικείμενα βιομηχανικά την έκθεση που έγινε στο Λονδίνο, την εμπορική, βιομηχανική έκθεση, το περίπτερο τους ήταν φτωχό, αναλογικά, το 1936 τις παραμονές του 2ου παγκοσμίου πολέμου, η αμερικανική βιομηχανία παράγει το 36% της παγκόσμιας παραγωγής, δηλαδή μέσα σε 40 χρόνια αυτή η χώρα έγινε η μεγαλύτερη οικονομική δύναμη του κόσμου, η μεγαλύτερη πολιτική δύναμη του κόσμου, η μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του κόσμου, η μεγαλύτερη ιδεολογική δύναμη του κόσμου, δεν ξέρω αν έχουμε συναίσθηση;  τα κινήματα που ζούμε στον 20ο αιώνα, όλα έχουν ξεκινήσει από τις ΗΠΑ και ο Μάης του 68 και το κίνημα εναντίον της παγκοσμιοποίησης, όλα αυτά τα κινήματα του σύγχρονου κόσμου ξεκινούν από τις ΗΠΑ, η πιο μεγάλη διπλωματική δύναμη, έτσι αυτή η χώρα στον 20ο αιώνα θα αποδειχτεί ισχυρότερη χώρα στο κόσμο, στον 20ο λοιπόν αιώνα αυτές οι ΗΠΑ θα γίνουν η μεγαλύτερη δύναμη στο κόσμο, μπαίνοντας στο 1ο παγκόσμιο πόλεμο το 1917, τον τελείωσαν και έτσι με το τέλος του 1ου παγκοσμίου πολέμου πλέον η μαμά Αγγλία ανήκει στο παρελθόν ως υπερδύναμη και τώρα η κόρη έχει γιγαντωθεί μαζί με την Γερμανία η οποία είναι σε μεγάλη άνοδο, δύο χώρες πια είναι σε οικονομική άνοδο, οι ΗΠΑ βέβαια που είναι τεράστια, αλλά και η Γερμανία και στο 2ο παγκόσμιο πόλεμο επίσης οι ΗΠΑ είναι κεντρικές στη νίκη του 2ου παγκοσμίου πολέμου, όταν τελειώνει ο 2ος παγκόσμιος πόλεμος για ένα διάστημα συνυπάρχουν και με δεύτερη υπερδύναμη, την Σοβιετική Ένωση την οποίαν όμως συντρίβουν σε όλα τα επίπεδα το 1989 με το τέλος του ψυχρού πολέμου, έτσι από το 1989 μέχρι σήμερα οι ΗΠΑ είναι ξανά μοναχικές ως προς τη δύναμη για τον έλεγχο του κόσμου, αν και τα τελευταία 10 χρόνια αρχίζει να διαφαίνεται οι ρωγμές οι οποίες πιθανότατα θα την οδηγήσουν σε υποχώρηση και θα φέρουν κάποιο άλλο στην κυριαρχία του κόσμου, δεν υπάρχει περίπτωση, όλα έρχονται και παρέρχονται και γυρίζουν και αλλάζουν, απλώς εμείς ζούμε πολύ λίγο και αυτό που ζούμε αυτό καταλαβαίνουμε...... 

Μικρά Μαθήματα για ένα Μεγάλο Κόσμο - Επεισόδιο 53

 Σύνδεση με το προηγούμενο 

Ο 19ος αιώνας στον οποίο έχουμε μπει θεωρείται ο πιο πλούσιος σε εξελίξεις αιώνας όλης της ανθρώπινης ιστορίας, σε αυτό τον αιώνα έχουμε τις εξελίξεις που ήδη είπαμε, σε αυτό τον αιώνα έχουμε το φαινόμενο της μεγαλύτερης μετανάστευσης στην ανθρώπινη ιστορία, κυρίως προς μια νέα ήπειρο, την αμερικάνικη. 

 

Άλλα που συνέβησαν στον 19ο αιώνα και αυτά είναι τα πιο πολύ σημαντικά, είναι τα όσα έφερε οι κραδασμοί της γαλλικής επανάστασης, η γαλλική επανάσταση έκανε το κύκλο της το 1815 τέλειωσε αυτός ο κύκλος και μπήκε σε άλλη τροχιά, όμως αυτά τα μηνύματα που έφεραν αυτές οι τρείς επαναστάσεις και κυρίως η αμερικάνικη και η γαλλική που επηρέασαν το κόσμο γιατί όπως σας είπα, η αγγλική παρ’ ότι ήταν πρωτοπόρα δεν επηρέασε το κόσμο, ήταν αγγλική, η αμερικανική και η γαλλική όμως ήτανε κοντά η μια στην άλλη, στο τέλος του 18ου αιώνα και  επηρέασαν τον κόσμο και μέσα σε αυτά που έλεγαν είναι, το δικαίωμα του καθενός να ζει με το τρόπο που εκείνος νομίζει ότι είναι ο σωστότερος, πολιτικά και να έχει το δικαίωμα να ανατρέπει μια κατάσταση την οποία θεωρεί ότι δεν του ταιριάζει και είναι δικαίωμα σου, μέσα στις συζητήσεις του διαφωτισμού είναι το δικαίωμα στην ευτυχία, στη ζωή, άρα ο διαφωτισμός σου λέει ότι έχεις δικαίωμα σε αυτή τη διεκδίκηση, αυτό τώρα που ο διαφωτισμός επεξεργάστηκε σε διάφορα επίπεδα θα γίνει η αφετηρία για μια πολύ μεγάλη αλλαγή στο κόσμο, διότι, έχει φθάσει και το πλήρωμα του χρόνου, μου λες ότι  έχω δικαίωμα να ζήσω όπως εγώ σκέφτομαι και θέλω;   άρα εγώ που είμαι Τσέχος και ζω κάτω από τους Αυστριακούς, έχω δικαίωμα να ζήσω όπως θέλω, αφού έχω δικαίωμα να ζήσω όπως θέλω, τώρα τι πρέπει να κάνω;  αφού ανήκω στην Αυστροουγγρική αυτοκρατορία θα διεκδικήσω την ανεξαρτησία μου γιατί εγώ θέλω να ζήσω όπως θέλω και εγώ είμαι Τσέχος και μιλάω και τη γλώσσα και έχω αυτές τις παραμέτρους και θέλω να ζω όπως θέλω εγώ, το ίδιο είπε και ο Έλληνας σε αυτό το 19ο αιώνα, αργότερα το είπε και ο Βούλγαρος, το είπε και ο Ρουμάνος, το είπε και ο Βέλγος, το είπε και ο Ούγγρος, το είπαν και οι Γερμανοί να ενωθούν, εκεί δεν είχε αυτή τη διάσταση, αλλά ήτανε επειδή ήτανε πολύ διασπασμένη να κάνουμε μια ενιαία χώρα, το είπανε και οι Ιταλοί οι οποίοι είπανε και εμείς, είμαστε πολύ διασπασμένοι, να κάνουμε μια ενιαία χώρα για να ζούμε όλοι μαζί όπως θέλουμε, στην περίπτωση της Ιταλίας, τμήματα της Ιταλίας ήταν κάτω από τους Αυστριακούς, άρα έπρεπε να κάνουν και πόλεμο εναντίον των Αυστριακών για να δημιουργηθεί η ενωμένη Ιταλία το 1870, επομένως μπαίνουμε σε μια νέα εποχή της ανθρωπότητας μετά το 1815 που την λέμε κακώς εθνικισμό, ο σωστός όρος είναι εθνισμός, δηλαδή η τάση, η λαχτάρα των λαών να απελευθερωθούν. 

Από τις αυτοκρατορίες στις οποίες ανήκαν, γιατί ο κόσμος ήταν οργανωμένος ως επί το πολύ σε αυτοκρατορίες, η ρωσική αυτοκρατορία, η κινέζικη αυτοκρατορία, η οθωμανική αυτοκρατορία, η αυστροουγγρική αυτοκρατορία, αυτοκρατορίες να δουν τα μάτια σου, οι περισσότεροι άνθρωποι σε αυτοκρατορίες κατοικούσαν, λαοί που κατοικούσαν σε αυτές τις αυτοκρατορίες, λένε, δεν θέλουμε άλλο να είμαστε μαζί με τους άλλους, θέλουμε μόνοι μας, να έχουμε τη δικιά μας χώρα, τη δικιά μας ανεξαρτησία και αρχίζει αυτό το κίνημα του εθνισμού που το λένε εθνικισμό που όμως μπερδεύει, με τον όρο εθνικισμό στην ελληνική γλώσσα εννοούμε την υπερβολή του εθνισμού δηλαδή εκείνους τους οποίους θεωρούν ότι μόνο η δικιά τους χώρα είναι η σωστή, οι άλλοι είναι λάθος, μόνο η δικιά τους χώρα είναι ένδοξη, σε κάθε είδους εθνικισμό, σε όλους τους λαούς υπάρχει βέβαια, αυτοί που νομίζουν ότι μόνο εμείς είμαστε ένδοξοι, οι άλλοι δεν είναι, μόνο εμείς είμαστε έξυπνοι, οι άλλοι είναι βλάκες, σας μας ανήκουν αυτά τα σημεία στους άλλους δεν ανήκουν, ο εθνισμός δηλαδή, η διάθεση να αποκοπείς από τις αυτοκρατορίες ή από άλλες χώρες οι οποίες σε ελέγχουνε, κάνεις μια δικιά σου χώρα, είναι μεγαλειώδης, ο 19ος αιώνας ήτανε ένας αιώνας γενναίος, δηλαδή εκατομμύρια άνθρωποι μπήκαν σε αυτό το όραμα, πίστεψαν στην πατρίδα τους που την θέλανε να είναι έτσι όπως την φαντάζονταν και δεν ξέραν ακριβώς πως την φαντάζονταν, μπήκαν και στη διαδικασία του πως τι φαντάζομαι αυτή τη χώρα που μου πρέπει, έτσι μέσα στο 19ο αιώνα θα έχουμε επαναστάσεις, πολλές επαναστάσεις, εθνικές επαναστάσεις, εθνικούς πολέμους για τη δημιουργία εθνικών κρατών και δεν είναι μόνο το 19ο, το πράγμα συνεχίζεται και στον 20ο αιώνα και μέχρι σήμερα η λέξη πατρίδα, συγκινεί πολύ. Λοιπόν γυρνάμε στο θέμα μας, η πατρίδα, κάποτε ήταν η τοπική μου πατρίδα, το χωριό μου, τώρα δεν είναι το χωριό μου, δεν είναι η περιοχούλα σου, είναι κάτι που αισθάνεσαι μεγαλύτερο και είναι ένα έθνος πια, αυτό είναι το μεγαλείο του εθνισμού στο 19ο αιώνα, οι Έλληνες ήταν από τους πρωτοπόρους σε αυτή την ιστορία, το 1821 που μπήκαμε σε αυτή την αποκοτιά, να συγκρουστούμε με την οθωμανική αυτοκρατορία, ήταν από τους πρώτους λαούς που πήραν φωτιά με αυτή την εξέλιξη. Την ώρα που οι Έλληνες πολεμούν εναντίον των Οθωμανών, ακριβώς την ίδια εποχή, παίρνει φωτιά μέσα από αυτό το κίνημα του εθνισμού η Λατινική Αμερική, εκεί γίνονται τα περισσότερα γεγονότα από αυτό το ωστικό κύμα, διότι η Λατινική Αμερική από το 1500 και μετά είναι κάτω από τον έλεγχο της ισπανικής αυτοκρατορίας ή στη πορτογαλική αυτοκρατορία, οι περισσότερες στην ισπανική και τώρα αμφισβητούν το δικαίωμα της Ισπανίας να ελέγχει αυτή τη περιοχή και αρχίζουν οι εξεγέρσεις τους, δηλαδή δεν είναι τυχαίο, η πρώτη χώρα που αναγνώρισε την ελληνική επανάσταση είναι η Αϊτή και πολύ κοντά είναι περιοχές της Λατινικής Αμερικής που μόλις ακούσανε ότι οι Έλληνες επαναστατούν, έχουμε το προνόμιο να μας ξέρουν λόγω των αρχαίων Ελλήνων, άλλοι που επαναστατούν δεν τους ξέρουν, οι πρόγονοι μας όμως μας κάνουν γνωστούς, όταν οι Έλληνες επαναστάτησαν  υπήρχε μεγάλη συγκίνηση εκεί στη Λατινική Αμερική γιατί και αυτοί είχαν επαναστατήσει εναντίον των Ισπανών και τότε οι αρχηγοί, τα πιο σπουδαία πρόσωπα σε αυτή την αλλαγή του χάρτη, άλλαξε ο χάρτης, χάρις στην επανάσταση αυτή που διήρκησε πάνου από 15 χρόνια, έχουμε αυτό το χάρτη, διότι οι επαρχίες της ισπανικής αυτοκρατορίας στην αμερικανική ήπειρο μετά την επιτυχία αυτών των επαναστάσεων, η κάθε επαρχία έγινε μια χώρα και έτσι έχουνε την Κολομβία, τη Βολιβία, το Περού, τη Χιλή, τη Βραζιλία, η Βραζιλία ανήκε στον αυτοκράτορα της Πορτογαλίας, το βασιλιά της Πορτογαλίας, οι βασιλείς της Ισπανίας διεκδίκησαν για να κρατήσουν την αυτοκρατορία τους, άρα πολέμησαν και έχασαν. Ο βασιλιάς της Πορτογαλίας όταν είδε, τι γίνεται ολόγυρα και τις μάχες και ότι δεν πάει καλά η Ισπανία, μόνος του κάθισε και σκέφτηκε και είπε, αντί να γίνει εδώ πέρα ότι μέλει γενέσθαι, ας δώσω μόνος μου την ανεξαρτησία και έτσι η Βραζιλία έγινε ανεξάρτητη, εκεί στις δεκαετίες 1810-1820 γίνονται και αυτά, χωρίς αίμα, χωρίς πόλεμο, αλλά γύρω έγινε πόλεμος και οι θρυλικοί αρχηγοί αυτών των μαχών, είναι ο Σιμόν Μπολιβαρ που είναι θρυλικό πρόσωπο σε όλα τα σχολεία στη Λατινική Αμερική και ο Χοσέ σαν Μαρτίν επίσης ένα σπουδαίο πρόσωπο αυτής της εποχής, εν πάση περιπτώση η Λατινική Αμερική επιτυγχάνει, ανατρέπει τη τύχη της και δημιουργούνται ανεξάρτητα κράτη, έτσι αυτό το κίνημα του εθνισμού είναι μεγαλειώδες και συμπαρασύρει την Ευρώπη ολόκληρη, την Λατινική Αμερική ολόκληρη και μετά με ωστικά κύματα, μετακινείται σε όλο το κόσμο και μέχρι σήμερα υπάρχουν λαοί οι οποίοι πολεμούν για την ανεξαρτησία τους, δεν έχει τελειώσει αυτός ο κύκλος, είναι ακόμα οι εξελίξεις του 19ου αιώνα και τώρα αυτή η μεγάλη εξέλιξη του 19ου αιώνα δεν ήλθε μόνη της, αλλά συνοδεύτηκε από μια άλλη υπό-επανάσταση, αυτή είναι πια πολιτισμική που ονομάστηκε ρομαντισμός, είναι το κίνημα του ρομαντισμού, η εποχή του ρομαντισμού, εδώ υπάρχει μια παρεξήγηση, νομίζουμε ότι ρομαντισμός είναι να κοιτάς το φεγγαράκι, για τον καλό σου, για τη καλή σου, αγάπη μου είμαι πολύ ρομαντική!   δεν πρόκειται περί αυτού, το κίνημα του ρομαντισμού σχετίζεται με αυτό το μεγάλο κίνημα του εθνισμού, γιατί οι λαοί που πήραν την απόφαση, μπήκαν στην αποκοτιά, να συγκρουστούν με κάθε μέσο για να δημιουργήσουν μια δικιά τους πατρίδα, ανεξάρτητη με δικά της όρια και να έχουν εκείνοι την διαχείριση αυτής, έπρεπε να συζητήσουν και με τον εαυτό τους, δηλαδή, δεν είναι απλό, το ότι υπάρχουν Έλληνες, Βούλγαροι, Σέρβοι, Γερμανοί, Ιταλοί αυτό υπάρχει, αλλά σαν οργανωμένη συνείδηση ο 19ος αιώνας θα σε αναγκάσει να το επεξεργασθείς βαθιά, διότι ήσουνα Τσέχος, ήσουνα Ούγγρος μέσα στην Αυστριακή αυτοκρατορία, έλεγες είμαι Τσέχος, είμαι Ούγγρος, αλλά ήσουν διαχυμένος μέσα σε μια πολύ εθνική κατάσταση στην οποία δεν είχες αναγκαστείς να πολύ συζητήσεις με το εαυτό σου και να πεις, δηλαδή γιατί ακριβώς είμαι Ούγγρος;   τώρα που πρέπει να παλέψεις σαν Ούγγρος για να δημιουργήσεις το δικό σου κράτος, την Ουγγαρία, πρέπει οπωσδήποτε να αποφασίσεις τι σε κάνει Ούγγρο;  οι λαοί δεν ήτανε καθαροί στις περιοχές, πάντα υπήρχανε αναμείξεις, εδώ ήτανε πιο πολύ Ούγγροι, εκεί πιο πολύ Σλοβάκοι, εκεί πιο πολύ Σλοβένοι, κάπως ανάμειχτο και εσύ τώρα θα κάνουμε την Ουγγαρία, να αλλά πρέπει να ξεκαθαρίσεις το τοπίο, τι είναι αυτό που σε κάνει Ούγγρο;  και γιατί δεν είναι ο άλλος Ούγγρος και είσαι εσύ, αυτό όλοι οι λαοί χρειάστηκε να το κάνουν, σε κάποιους ήτανε πιο εύκολο, σε άλλους πιο δύσκολο και σε κάποιους το τελείως τεχνικό, ας πούμε το Βέλγιο, το Βέλγιο που δημιουργήθηκε το 1830, τι σε κάνει να είσαι Βέλγος;  οι μισοί Βέλγοι μιλάνε γαλλικά, οι άλλοι μισοί μιλάνε ολλανδικά, άρα τι κάνει τη βελγοσύνη μου;   για να πεις λοιπόν, γιατί είμαι Ούγγρος ή είμαι Τσέχος, κάθεσαι κάτω και συζητάς, τι είναι το χαρακτηριστικό, η γλώσσα μου, πολλές φορές η γλώσσα βοηθάει πολύ, γιατί μόνο εσύ την έχεις, σε άλλες περιπτώσεις όμως, μπορεί να έχουν 2-3 λαοί την ίδια γλώσσα οπότε θα πρέπει να αποφασίσεις, γιατί εγώ δεν είμαι σαν τον άλλον;  γιατί είμαι Αυστριακός και δεν είμαι Γερμανός;   οι Αυστριακοί γερμανικά μιλάνε, δεν μιλάνε καμιά άλλη γλώσσα, άρα το να στήσεις την αυστριοσύνη σου, θα έπρεπε να τα δεις κάτω και να βάλεις κάποια δεδομένα και να πεις είμαι Αυστριακός γιατί αυτό και δεν είμαι Γερμανός γιατί ενώ  αυτοί, εγώ αυτό, οι    καθίσαν στον καθρέφτη σε αυτή τη συζήτηση και μείνανε έκπληκτοι με τον εαυτό τους, βρε τι υπέροχος που είναι, όλοι οι    το 19ο αιώνα κοιτάξαν τον εαυτό τους και θαυμάσανε, καλέ είμαστε υπέροχοι!   ωραίο αυτό, μοναδικοί, θαυμάσιοι και μέσα στο αυτί τους τώρα, μέσα στη συζήτηση, τι είναι αυτό που με κάνει Ούγγρο;   τι είναι αυτό που με κάνει Τσέχο;   μπαίνει αναγκαστικά και η ιστορία, εγώ είμαι Ούγγρος διότι αυτό συνέβη τότε, διότι ο βασιλιάς μου Σησμούγδος το 1308 έκανε αυτό, γιατί αυτός ο βασιλιάς μου είχε αυτά τα εδάφη κατακτήσει εκείνη την εποχή, αυτό γιατί το θυμήθηκε στην ιστορία;   γιατί τώρα πρέπει να κάνεις     σύνορα και να πεις, άρα η Ουγγαρία είναι αυτή, πια είναι η Ουγγαρία;  πας πίσω στην ιστορία για να βρεις μια ωραία, ευρύχωρη, μεγάλη Ουγγαρία, το πρόβλημα είναι ότι το κάνει το ίδιο και ο Τσέχος και αυτός, οπότε έχει βρεθεί ότι χρειάζεται 5 φορές η γη για να καλύψει τις ιστορικές απόψεις ότι αυτή η περιοχή είναι δικιά μου, θέλω να πω, γίνεται πολύ σπουδαίο πράγμα, αν η ιστορία, δεν είναι τυχαίο ότι ο 19ος αιώνας είναι ο αιώνας της ιστορίας, της ιστορικής επιστήμης, η ιστορική επιστήμη αυτή που λέμε τώρα, είναι αποτέλεσμα του 19ου αιώνα, η μέθοδός της, τι είναι ιστορία, πως μελετάει τα πράγματα, πως πάει στα αρχεία, πως βρίσκει το υλικό της, πως το οργανώνει κτλ.,  είναι επιστήμη του 19ου αιώνα, δύο είναι οι επιστήμες του 19ου αιώνα, η ιστορία και η λαογραφία, γιατί είναι οι καίριες επιστήμες που βοηθούν στη διάπλαση του εθνικού αισθήματος και βέβαια και οι δύο δημιουργούνται σε γερμανικό περιβάλλον, σε γερμανικά πανεπιστήμια του 19ου αιώνα, γιατί οι Γερμανοί μέσα στο πάθος τους να ενωθούνε, είχανε μπει σε διαδικασίες τεκμηρίωσης και αυτό δημιούργησε αυτές τις επιστήμες που στη συνέχεια τις πήραν όλες και προσέξτε να δείτε τώρα, καλή ως επιστήμη, αλλά πολλές φορές και οι δύο έγιναν αντικείμενο πλάνης, διότι πως στήνεται η ουγγροσύνη, πως στήνεται η τσεχοσύνη, πως στήνεται η βουλγαροσύνη του κάθε λαού, κάθε μια από αυτές τις χώρες που πάνε να γίνουν ανεξάρτητες, εθνικές έχουν ένα τουλάχιστο εθνικό ιστορικό, κάποιος λόγιος τους σηκώνει τα μανίκια του και λέει, θα καθίσω κάτω και θα γράψω την ιστορία της Ουγγαρίας από καταβολής κόσμου μέχρι σήμερα, για αυτό στο 19ο αιώνα και στην Ελλάδα γράφονται πάρα πολλά πονήματα, σε μας είναι ο δικός μας ιστορικός  ο Παπαρηγόπουλος, αλλά μέσα στη συζήτηση μέσα στο 19ο αιώνα, είναι και γράφονται σε κάθε χώρα η ιστορία των Τσέχων από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, γιατί πρώτα-πρώτα όλοι οι λαοί  θέλουνε να βρούνε την αρχική ρίζα, θέλεις να αισθανθείς ότι είσαι παιδί της ιστορίας, δεν γεννήθηκες τώρα, υπάρχεις μέσα στο χρόνο και μέσα στο χρόνο έπλασες τα χαρακτηριστικά σου, άρα όλοι θέλουν να μάθουν την πορεία τους στο βάθος του χρόνου, κοιτάξτε όλα έχουν δύο όψεις, δεν υπάρχει τίποτα που να μην έχει δύο όψεις, τίποτα, όποια ιδεολογία θέλετε να την πάρετε, σε ένα κομμάτι της είναι υγιής, σε ένα κομμάτι της είναι υπερβολική και θρησκείες, είναι ανθρώπινος κανόνας, το λέω αυτό γιατί άλφα η ιστορία χρειάζεσαι εθνικούς ιστορικούς, τουλάχιστον ένα, εμείς είχαμε την τύχη να έχουμε ένα εξαιρετικό και λίγοι λαοί είχαν τέτοια  τύχη σαν εμάς, ο Παπαρηγόπουλος είναι πάρα πολύ μεγάλος, υποκλίνεσαι στο Παπαρηγόπουλο διότι όταν έγραψε ο Παπαρηγόπουλος το έργο του που το είχε ξεκινήσει να το γράφει την δεκαετία του1860, αλλά βγήκε το 70-80, υπήρχε μια συζήτηση στην Ευρώπη πάλι για τεχνικού όρου περιεχομένου, αν οι λαοί είναι αυτό που είναι με αιτιολογική καθαρότητα, αν δεν έχουνε αναμείξεις κτλ., και φυσικά ο κάθε λαός θα ήθελε να φανεί, ότι δεν αναμείχτηκε ποτέ με άλλον, ενώ οι αναμείξεις ήταν μέσα στο πρόγραμμα, αλλού περισσότερες, αλλού λιγότερες και η Ελλάδα είχε τότε και το μεγάλο θέμα της θεωρίας του Φαλμεράϊερ ο οποίος είχε συγγράψει το βιβλίο του για            και εκεί υποστήριζε ότι οι σύγχρονοι Έλληνες δεν έχουν σχέση βιολογική με τους αρχαίους Έλληνες και ότι είναι ανάμεικτοι με Σλάβους και Αλβανούς και εν πάσει περιπτώση στην Ελλάδα είχε δημιουργηθεί μεγάλη αναταραχή και μπήκαν στη διαδικασία της επιστημονικής αντεπίθεσης και ο Παπαρηγόπουλος ήτανε το καλύτερο όπλο αυτής της επίθεσης, είχαμε τη τύχη να έχουμε ένα τέτοιο ιστορικό, εθνικούς ιστορικούς έχει ο κάθε λαός, τουλάχιστον ένα, δύο, τρείς κτλ.,  και το άλλο το οποίο παίζει ρόλο στη διαδικασία της συζητήσεως, γιατί είμαι Ούγγρος, γιατί είμαι Τσέχος;  είναι άλφα, στο τραπέζι μπαίνει η γλώσσα, λογικό, δεύτερον η θρησκεία, η θρησκεία επίσης για κάποιους λαούς είναι χαρακτηριστική, αν και είναι λίγο δύσκολο, σε εμάς ας πούμε είναι η ορθοδοξία, είμαστε οι μόνοι ορθόδοξοι χριστιανοί στο κόσμο;   όχι, δίπλα μας οι Βούλγαροι είναι χριστιανοί ορθόδοξοι, οι Ρουμάνοι είναι χριστιανοί ορθόδοξοι, οι Σέρβοι χριστιανοί ορθόδοξοι, γιατί δεν είμαι Σέρβος;  γιατί μιλώ ελληνικά ενώ εκείνοι μιλάνε σέρβικα, δηλαδή έπρεπε να το βάλεις το ένα δίπλα στο άλλο, αλλά το άλλο που έπαιζε μεγάλο ρόλο, είναι τα ήθη και τα έθιμα, στο 19ο αιώνα θεωρήθηκε πάρα πολύ σπουδαίο πράγμα ότι τα ήθη και τα έθιμα αντανακλούν τη ψυχή του λαού και έτσι μέσα στο θαυμασμό σου, στάθηκε στο καθρέφτη ο κάθε λαός και είδε τον εαυτό του και είπε, θεέ μου, τι υπέροχος είμαι, σε ευχαριστώ θεέ μου που με έκανες τόσο έξυπνο, τόσο όμορφο και προπαντός τόσο μετριόφρονα, όλοι οι λαοί καθίσαν στο καθρέφτη και τα χάσανε από την ομορφιά τους, εκεί κοιτώντας στο καθρέφτη είδανε για πρώτη φορά με άλλα μάτια τα ρούχα τους, τι ωραίο που είναι το σεγκούνι!  και τι ωραία που είναι τα κεντήματα ολόγυρα και τα κοσμήματα όπως τα βάζουμε και το κάλυμμα της κεφαλής, καλέ τι ωραία !!!  προσέξτε θαυμάσανε τα λαϊκά τους ρούχα, τα παραμύθια, τι ωραία παραμύθια λέμε !  τι ωραία νανουρίσματα λέμε!  τι ωραία ανέκδοτα λέμε!, τι ωραία ρητά έχουμε!  όλα έγιναν αντικείμενο θαυμασμού και η αλήθεια είναι ότι ήτανε πολλές φορές πάρα πολύ ωραία πράγματα αυτά που δεν τα είχες προσέξει πριν, δεν είναι ότι δεν υπήρχαν, αλλά δεν τα είχες κατατάξει ότι είναι κάτι που συμμετέχει τόσο σημαντικά στη ταυτότητα σου, τώρα τα θαυμάζεις και δέχεσαι ακόμη περισσότερο την αίσθηση γιατί εγώ είμαι έτσι και ξεχωρίζω από το διπλανό. Το πρόβλημα είναι, αφού πέρασε η πρώτη θεώρηση,  αποδείχτηκε ότι αρκετά από τα δικά σου δημοτικά τραγούδια, τα λέει και ο διπλανός σου με άλλα λόγια, αρκετούς από τους χορούς σου τους χορεύει και ο διπλανός σου και αρκετά από τα ρούχα σου είναι σχεδόν όμοια με του διπλανού, αλλά έτσι μπήκε πολύ δυνατά στο παιχνίδι η λαογραφία και προσέξτε, αυτό το  διττό, το δίπολο που λέμε, αυτό είναι η καρδιά του ρομαντισμού, γιατί σε πάει πίσω και η επιστήμη της ιστορίας σε παίρνει από το χέρι από εδώ για να σε πάει βαθιά πίσω, η λαογραφία το ίδιο, τι είναι αυτό το κίνημα του ρομαντισμού;  είναι ένας θαυμασμός για το παρελθόν, μια εξιδανίκευση του παρελθόντος, ο καθένας έβλεπε με τον πιο μεγαλειώδη τρόπο αυτά που συνέβησαν στο παρελθόν και θαύμαζε τον εαυτό του, είχε ανάγκη να θαυμάσει τον εαυτό του, είχε ανάγκη να θαυμάσει τον εαυτό του γιατί έπρεπε να έχει αυτοπεποίθηση, γιατί όταν ένας λαός είναι να συγκρουστεί με την αυτοκρατορία στην οποία ζει, είναι ένας Δαυίδ που θα κτυπηθεί με ένα Γολιάθ, την ώρα που θα κτυπηθείς με το Γολιάθ, αν νοιώθεις τα πόδια σου να καταρρέουν, θα χάσεις το παιχνίδι, χρειάζεται εκείνη την ώρα να λες, όχι εγώ έχω δύναμη γιατί έρχομαι από μακριά, γιατί ο Τσέχος ποτέ δεν δειλιάζει αυτά έπρεπε να το έχεις για να είσαι δυνατός και το ίδιο κάνεις και  με την λαογραφία, δηλαδή πας πίσω στα έθιμα σου και θαυμάζεις αυτό που συνέβη πριν.  Τι είναι δηλαδή ο ρομαντισμός;  σε παίρνει από το τώρα να σε οδηγήσει στο παρελθόν όχι για να μείνεις στο παρελθόν, αλλά για να εκτιναχθείς στο μέλλον, δεν είναι ένα σύνολο ιδεών που θα σε φέρει να σταθείς πίσω, αντλείς από το παρελθόν για να φέρεις το μέλλον, αυτό λοιπόν είναι το χαρακτηριστικό του 19ου αιώνα, τέτοιες διαδικασίες και όλες αυτές οι διαδικασίες δεν είναι απλώς ιστορικοί που την υπηρετούν, δεν είναι λαογράφοι οι οποίοι μπαίνουν στα χωριά και αρχίζουν και μελετούν και καταγράφουν κτλ.,  αλλά ποιητές, γέμισε ποιητές οι Ευρώπη στο 19ο αιώνα και όλοι στο 19ο αιώνα γράφουν με τρόπο έτσι θριαμβευτικό, με τρόπο έντονο για να δημιουργήσουν έντονα συναισθήματα, να σε φέρουν μπροστά, να σε ενισχύσουν, οι ζωγράφοι ζωγραφίζουν εικόνες από το παρελθόν, οι μουσικοί γράφουνε μουσικά έργα που είναι γεμάτα δύναμη για να σου δώσουν δύναμη, όλοι η κοινωνία δηλαδή μπαίνει σε αυτή την διαδικασία, για αυτό και η μουσική του 19ου αιώνα ακόμη και η κλασική μουσική, ολόκληρα      έθνη δημιουργήθηκαν, η Ιταλία δημιουργήθηκε από τον Βέρντι, ο Βέρντι δούλεψε για την ένωση της Ιταλίας όσο κανένας άλλος και προσέξτε να δείτε οι μουσικές του 19ου αιώνα αν τις ακούσετε είναι ηρωικές, για αυτό επειδή πρέπει να είναι το αίσθημα μεγάλο που παράγουν, κυριαρχούν τα πνευστά δηλαδή τα δυνατά όργανα, τα κρουστά και κάθε τόσο πέφτουν δυνατά, ολόκληρες στρατιές ήχων, ποτάμιων ήχων γιατί εκφράζουν τα πολύ δυνατά αισθήματα των ανθρώπων οι οποίοι μπαίνανε σε άλλες περιπέτειες και αυτές οι περιπέτειες θα έχουν αποτελέσματα, σταδιακά θα διαλυθούν οι αυτοκρατορίες και θα δημιουργηθούν εθνικά κράτη και αυτή η διαδικασία της δημιουργίας εθνικών κρατών θα ξεκινήσει το 18ο αιώνα, δεν έχει σταματήσει ακόμα, αλλά θα βρει τουλάχιστον για την Ευρώπη την έκφραση του κυρίως με το τέλος του 1ου παγκοσμίου πολέμου, το 1918, τελειώνει το 1918 και τότε διαλύονται η Οθωμανική αυτοκρατορία, η Αυστροουγγρική αυτοκρατορία και το ευρωπαϊκό τμήμα της ρωσικής αυτοκρατορίας, επομένως διαλύονται οι αυτοκρατορίες κατά κάποιο τρόπο στην Ευρώπη και εξ’ αυτού προκύπτουν πάρα πολλά εθνικά κράτη, δεν γίνεται το ένα μετά το άλλο.  

Είναι λοιπόν ο αιώνας του εθνισμού, είναι ο αιώνας του ρομαντισμού, ο αιώνας της ιστορίας, ο αιώνας των παραδόσεων και των ηθών και εθίμων και σε αυτόν τον αιώνα του ρομαντισμού, το πιο ρομαντικό είναι ο κομουνισμός, το εννοώ αυτό που σας λέω, αυτός ο αιώνας, είναι ο αιώνας των ιδεολογιών, των οραμάτων, σε αυτό τον αιώνα, όλοι οι -ισμοι, σοσιαλισμοί, αναρχισμοί, κομουνισμοί, φιλελευθερισμοί, στο 19ο αιώνα αν δεν γεννήθηκαν, πλάστηκαν και οργανώθηκαν και έγιναν συστήματα, διότι ο κομουνισμός είναι βαθύτατα παιδί του ρομαντισμού, από τα πιο ρομαντικά πράγματα του 19ου αιώνα, μέσα στο ρομαντισμό είναι ο κομουνισμός, όπως και ο φιλελευθερισμός, σαν συστήματα δηλαδή, ο φιλελευθερισμός για να οργανώσει αυτό που λέμε σύγχρονο δημοκρατικό σύστημα το οποίο είναι παιδί της αγγλικής επανάστασης, της αμερικανικής επανάστασης, είναι παιδί του αγγλοσαξωνικού κόσμου, αυτό το σύστημα το οποίο έχουμε και της γαλλικής επανάστασης, δηλαδή στο 19ο αιώνα ο φιλελευθερισμός οργανώνεται σε πληρότητα πια και στήνεται αυτό που λέμε, δημοκρατία, δηλαδή κοινοβούλιο, εκλογές, πως ψηφίζουμε κτλ. , για να στηθεί αυτό το πράγμα, γύρισαν πίσω στην αρχαία Ελλάδα για να πάρουν  ιδέες το πως λειτουργούσε εκεί η δημοκρατία και να το μεταφέρουν σε ένα σύγχρονο κόσμο που δεν είναι  μια πόλη, αλλά ολόκληρα κράτη, άλλο να έχεις δημοκρατία σε μια πόλη, αυτό είναι εφικτό αναλογικά, υπάρχει η αυτονόητη πρωτόγονη δημοκρατία, σε όλο το κόσμο υπάρχει μια πρωτόγονη δημοκρατία, στις απομακρυσμένες κοινότητες, τι κάνουνε;  μαζεύονται, παίρνουν μια απόφαση και λύνουν το ζήτημα τους, οι αρχαίοι όμως Έλληνες δεν είχαν μείνει στη πρωτόγονη δημοκρατία, είχανε οργανώσει αυτή τη δημοκρατία, με σύστημα, με κανόνες, με νόμους, με συνολική σύλληψη, άρα ο φιλελευθερισμός για να δώσει απάντηση σε αυτό που ήθελε, δηλαδή τη συμμετοχή, μια ευρύτερη συμμετοχή στις πολιτικές αποφάσεις,  εγύρισε στο παρελθόν και σας θυμίζω, όταν ξεκίνησε αυτό το πράγμα, ο 19ος αιώνας είναι στην ουσία ο αιώνας που στήνεται πια αυτό το σύστημα, δηλαδή να υπάρχουν εκλογές, να ψηφίζουν, ξεκίνησε στον 19ο αιώνα, ως δικαίωμα αντρών και μάλιστα αντρών από μια ηλικία και πάνω και ενός εισοδήματος και πάνω, δηλαδή αντρών οι οποίοι συνεισέφεραν στην κοινή οικονομία, σταδιακά οι ηλικίες άρχισαν να κατεβαίνουν, οι γυναίκες δεν μπήκαν σε αυτή την διαδικασία, οι χώρες οι οποίες ήταν πιο πρωτοπόρες από όλες, αγγλοσαξωνικές χώρες φυσικά σε αυτή την ιστορία, οι ΗΠΑ και η Αυστραλία, δηλαδή τα μακρινότερα παιδιά της Αγγλίας, στην Αυστραλία μάλιστα ο τρόπος ψηφοφορίας που εμείς έχουμε τώρα σε όλο το κόσμο, λέγεται αυστραλιανή ψηφοφορία, δηλαδή το πως ψηφίζεις ώστε να είναι μυστική, διότι όταν ξεκίνησε αυτή η σύλληψη, ήταν με διάφοροι τρόποι, με κάτι μολύβια και μπορούσε ο άλλος να δει, οι πρώτοι οι οποίοι καθίσαν κάτω και βρήκαν όλο αυτό το σύστημα που ήταν μυστική η ψηφοφορία, ήτανε οι Αυστραλοί και αυτό έγινε το 1856 στη πολιτεία της Βικτώρια στην Αυστραλία, όπως και στην Αυστραλία ήτανε πρωτοπόρες να ψηφίζουν οι γυναίκες. Το άλλο μεγάλο πεδίο που αναπτύσσεται στο 19ο αιώνα είναι, αυτές οι συλλήψεις του κομουνισμού που είναι παιδί του Μαρξς και Έγκελς, δηλαδή άτομα, Γερμανοί, δεν είναι τυχαίο, διότι είναι στο κέντρο της Ευρώπης, στην καρδιά του ρομαντισμού, η καρδιά του ρομαντισμού είναι στη Γερμανία, εκεί στήθηκαν αυτές οι επιστήμες, της ιστορίας και της λαογραφίας και μέσα στη καρδιά του ρομαντισμού, αυτοί οι δύο άντρες, τι συνέλαβαν;  ένα κόσμο στον οποίον δεν θα υπάρχει ατομική ιδιοκτησία και όλοι θα μοιράζονται εξ’ ίσου όλο το πλούτο που παράγεται, αυτό το πράγμα η κοινοκτημοσύνη, δηλαδή, είναι η παλαιότερη κατάσταση που γνωρίζουμε ως άνθρωποι, η ανθρωπότητα για χιλιάδες, εκατομμύρια χρόνια, είχε ζήσει ως κοινοκτημονικό  ον, ήλθε η γεωργική επανάσταση και μάθαμε τη λέξη, εγώ και τη λέξη, ιδιοκτησία και μετά η βιομηχανική επανάσταση που και αυτή έφερε τις εξελίξεις, οπότε Μαρξ και Έγκελς καθίσανε στο 1840, 50, 60 και γύρισαν πίσω, οι άνθρωποί αυτοί, όποιο βιβλίο έβγαινε που μελετούσε κοινοκτημονικές περιοχές, εκείνη την εποχή γίνονταν μεγάλες ανθρωπολογικές μελέτες και πήγαιναν ανθρωπολόγοι, Άγγλοι, Γάλλοι, Αμερικανοί, στα τάδε νησιά, στις ζούγκλες για να καταγράψουν παλαιούς πολιτισμούς που ζούσαν ακόμα σε πρωτόγονη κατάσταση και πολλοί από αυτούς ήτανε ακόμα σε φάση κοινοκτημονική και γράφανε για αυτούς τους πολιτισμούς, ο Μαρξ και ο Έγκελς μόλις μαθαίνανε για αυτά, αμέσως τα μελετούσανε για να καταλάβουν πως λειτουργούν στο μικρό επίπεδο κοινοκτημονικά για να το μεταφέρει σε κάτι μεγάλο που το είχε φανταστεί στο μέλλον να συμβεί, δηλαδή και ο κομουνισμός είναι βαθύτατα ρομαντικός, με πια έννοια;  γυρνάει στο παρελθόν για να εκτιναχθεί στο μέλλον, όχι για να μείνει στο παρελθόν και να οργανώσει κάτι που έχει φανταστεί να είναι άνευ ιδιοκτησίας και με μοιρασμό των υπαρχόντων όλων. 

Μέσα στο 19ο αιώνα επίσης, έχουμε μεγάλα γεγονότα που συνδέονται με αυτές τις ιδεολογίες, είναι η πρώτη κομουνιστική εξέγερση στο κόσμο που γίνεται στο Παρίσι, λίγο μετά τη νίκη των Γερμανών που έφτασαν με το Μπίσμαρκ λίγο έξω από το Παρίσι, τότε δημιουργείται και η πρώτη κομουνιστική εξέγερση στο Παρίσι που λέγεται η κομούνα του Παρισιού, η οποία έλεγξε το Παρίσι για 2 μήνες και μετά συντρίφτηκε, αλλά αρχίζουν γεγονότα που στον επόμενο αιώνα θα γίνουν πια, πολύ μεγαλύτερα, πολύ κεντρικότερα και θα φέρουν μεγάλες επαναστάσεις, στον 20ο αιώνα ο κομουνισμός θα κάνει το κύκλο του, στο 19ο αιώνα γεννιέται, εμφανίζεται, αρχίζει να συζητάει τον εαυτό του, εξ’ αρχής υπάρχουν άπειρες απόψεις, αρχίζει το χαρακτηριστικό του, δηλαδή να έχει πάρα πολλές απόψεις, γιατί το θέμα στο κομουνισμό δεν είναι η κοινοκτημοσύνη, είναι ο δρόμος προς την κοινοκτημοσύνη, πως φτάνεις στην κοινοκτημοσύνη, οπότε σε αυτό το δρόμο υπάρχουν πάρα πολλές συλλήψεις. Άρα ο αιώνας αυτός, είναι ο αιώνας του φιλελευθερισμού, ο αιώνας του κομουνισμού, ο αιώνας του αναρχισμού, ο αιώνας του σοσιαλισμού, ιδεολογικά δηλαδή, σε αυτόν τον αιώνα επίσης θα γίνει ο μεγάλος εμφύλιος πόλεμος στις ΗΠΑ, αυτή η νέα χώρα που μοιάζει τόσο δυναμική και προχωράει, ακόμα δεν είναι οι ΗΠΑ που ξέρουμε σήμερα, το 1861 θα μπει σε εμφύλιο πόλεμο, ο αιματερότερος εμφύλιος πόλεμος του 19ου αιώνα είναι, ο αμερικανικός εμφύλιος πόλεμος και έγινε ανάμεσα στις βόρειες πολιτείες των ΗΠΑ ήταν πολιτείες εργατικών προτεσταντών οι οποίοι πίστευαν στην επένδυση και την εργασία, την ατομική ευθύνη κτλ., και οι νότιες πολιτείες των ΗΠΑ, ήτανε πάλι πολιτείες προτεσταντών που όμως είχανε βρεθεί σε περιοχές, θερμές και υγρές, άρα είχαν το κατάλληλο κλίμα για να φυτέψεις βαμβάκι και αυτό το βαμβάκι αποδείχτηκε ότι εκεί παράγει εξαιρετική ποιότητα σε τεράστιες ποσότητες, είναι πολύ παραγωγικές, αποτέλεσμα στις νότιες πολιτείες η οικονομία ήταν οικονομία μεγάλων γαιοκτημόνων οι οποίοι παρήγαγαν βαμβάκι και έσπασαν την αγορά, το αμερικανικό βαμβάκι έσπασε την αγορά, γιατί παράγονταν σε τεράστιες ποσότητες εκεί στις νότιες πολιτείες και οι νότιοι ήτανε οι πιο πλούσιοι, οι βόρειοι στις 20 ήτανε οι φτωχοί, η καλλιέργεια του βαμβακιού απαιτούσε χέρια, γιατί το βαμβάκι έχει το χαρακτηριστικό σε κάποιες περιόδους χρειάζεται πολλά χέρια, άλλες περιόδους δεν χρειάζεται πολλά χέρια, επειδή εκεί πέρα δεν υπήρχαν κάτοικοι, ήταν αραιοκατοικημένα, που θα βρίσκανε χέρια; τους μαύρους, έτσι όλη αυτή η οικονομία του νότου είχε στηριχθεί στους σκλάβους, στους δούλους, στους μαύρους που ήταν καταλληλότεροι για αυτό, αποτέλεσμα να έχουμε δύο Αμερικές, η μια να είναι σύγχρονη, τελείως συγχρονισμένη με την πιο προχωρημένη οικονομία της Ευρώπης και τα νότια κομμάτια των Ηνωμένων Πολιτειών να είναι σε επίπεδο μεσαιωνικό, έτσι όπως εξελίχθηκαν, τι μεσαιωνικό;  εκεί είχανε δούλους, δηλαδή πήγε πίσω στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία, δεν ήταν δυνατόν αυτές οι δύο χώρες στην ουσία, να είναι μια, χωρίς να ξεκαθαριστεί το τοπίο και ξεκαθαρίστηκε με τον αμερικανικό εμφύλιο πόλεμο, τότε έδρασε ο Αβραάμ Λίνκολν που έληξε τελικά με νίκη των βορείων, στη αρχή έμοιαζε αυτονόητο ότι θα νικήσουν οι νότιοι γιατί ήταν πάμπλουτοι και θα μπορούσαν να έχουν μεγάλη υποστήριξη στο στράτευμα τους, είχανε και ένα εξαιρετικό στρατηγό, τον στρατηγό Λη ο οποίος έμοιαζε ότι είναι ο πιο προικισμένος, αλλά τελικά νίκησαν οι βόρειοι με το στρατηγό Γκραντ και βέβαια ανάμεσα στο λόγο νίκης των βορείων είναι, ότι μίλησαν στους μαύρους των νοτίων πολιτειών, ότι είμαστε ανοιχτοί, ελάτε να είστε ακριβώς σαν εμάς, θα έχετε ισοπολιτεία και θα ζήσετε μαζί μας, σαν όλους τους άλλους και έτσι οι μαύροι των νοτίων  άρχισαν να διαφεύγουν μέσα από τα δάση, όσο μπορούσανε για να πάνε στο βορά, να καταταχθούν στο στρατό και τελικά το πράγμα νίκησε με τη πλευρά των βορείων, δεν ξέρω αν το γνωρίζετε, σε αυτή τη μεγάλη χώρα που  εξελίχθηκε στην σημαντικότερη χώρα στο κόσμο, παραμένει μέχρι σήμερα η μεγαλύτερη δύναμη, καραδοκεί η Κίνα να τις το αποσπάσει, αλλά παραμένει η μεγαλύτερη δύναμη, η σχέση με το μαύρο είναι διαφορετική στις νότιες πολιτείες από τις βόρειες, μέχρι σήμερα στις νότιες πολιτείες ακούνε μαύρο, βλέπουν μαύρο και δρουν διαφορετικά, οι κοινωνίες είναι περίπλοκες, πόσο μάλλον όταν μιλάμε για μια χώρα τόσο μεγάλη όπως είναι οι ΗΠΑ. Έτσι είναι ο 19ος αιώνας , ο αιώνας όλων αυτών των αλλαγών, τώρα αυτό το οποίο συνέβη επίσης στο 19ο  αιώνα, είναι και ο αιώνας της συνειδητοποίησης της νέας κατάστασης που προέκυψε από την βιομηχανική επανάσταση, η βιομηχανική επανάσταση ήταν μια καινούργια κατάσταση στην ανθρωπότητα, δεν την ήξερε, η ανθρωπότητα για χιλιάδες χρόνια είχε ζήσει σε μια οικονομία, φυσικά είχε εξέλιξη που ο αγρότης ξύπναγε το πρωί, είχε ένα κύκλο με το φως του ήλιου μέχρι την νύχτα, πήγαινε στο σπίτι του, το χειμώνα η μέρες είναι μικρές, το καλοκαίρι είναι μεγαλύτερες, έτσι πρέπει να είναι, γιατί το καλοκαίρι ο αγρότης έχει πολύ δουλειά, το χειμώνα κάθεται, ο βιοτέχνης πάλι χιλιάδες χρόνια, όσο είχε φως δούλευε, δεν μπορούσε να δουλέψει με τα κεριά, παρά ελάχιστα, υπήρχε ένας κύκλος που κάπως στον οργάνωνε η φύση, τώρα μπήκαμε στη βιομηχανική επανάσταση και γίνονται νέες εξελίξεις, δηλαδή δεν υπάρχει φύση ακριβώς, έχεις ένα εργοστάσιο στο οποίο με τις νέες εφευρέσεις, το φως μπορεί να είναι επί 24/ώρου βάσεως , δεν υπάρχει δηλαδή κάποιος που να ορίζει, παλιότερα δεν υπήρχε αυτό το πράγμα, το ωράριο, δεν υπήρχε η έννοια ωράριο, όσο χρειαζόντανε η δουλειά, το έκανες, αν δεν είχε δουλειά, καθόσουνα, υπήρχε μια ρέγουλα, τώρα έρχεται αυτή η βιομηχανική επανάσταση που είναι καινούργιο πράγμα και παρουσιάζονται φαινόμενα τα οποία πρέπει σιγά-σιγά πρέπει να αντιμετωπίσει η ανθρωπότητα και ποια χώρα πρώτη πρέπει να τα αντιμετωπίσει;  αυτή που προηγήθηκε, αυτή που απέκτησε πρώτη τα περισσότερα εργοστάσια, που απέκτησε πρώτη εργάτες και ακούστε να δείτε από τα πρακτικά της αγγλικής βουλής το 1815, το 1815 είναι η Αγγλία μια χώρα που έχει βιομηχανίες εδώ και 40-50 χρόνια, είναι η πρώτη χώρα, άρα  αρχίζουν και φαίνονται τα συμπτώματα της υπερβολικής εργασίας, δεν υπήρχε καμιά πρόβλεψη, πόσες ώρες εργάζεσαι τη μέρα, ούτε αργίες είχε προβλεφθεί και καθώς στα εργοστάσια δούλευαν άτομα φτωχά που προέρχονταν από την ύπαιθρο, δεν ήξεραν τις πόλεις ακριβώς, ούτε πως να δράσουνε, είχαν βρεθεί σε μια παγίδα που κατά κάποιον τρόπο όλοι εκείνη την ώρα έπρεπε να καταλάβουν το μέγεθος της και στη Αγγλία και στη Γαλλία και στη Ολλανδία και στη Γερμανία, στις πρώτες εκφάνσεις της βιομηχανικής επανάστασης δούλευαν παιδιά ηλικίας 3-4 ετών, γιατί ε κάποιες μηχανές υφαντουργικές, επειδή έχουνε λεπτά χεράκια μπορούσανε να φτάνουνε σε σημεία της μηχανής που δεν έφτανε άλλος, μέσα επίσης στα ορυχεία παιδιά, υπήρχαν περιοχές της Γαλλίας με μέσο όρο ζωής 18 χρόνια, γιατί υπήρχε μεγάλη θνησιμότητα παιδιών κυρίως και βέβαια και των ανθρώπων που δουλεύανε, έπρεπε πάλι αυτό να καταταγεί κάπως.....